درد مچ دست: علت و درمان آن با فیزیوتراپی

همه‌ی افرادی که در کار یا حرفه‌ی خود زیاد از دستان خود استفاده می‌کنند، حتماً زمانی به درد مچ دست دچار شده‌اند. بسیاری از فعالیت‌های روزانه نیز می‌توانند موجب درد مچ دست شوند، از جمله برداشتن اشیاء به روش غیر صحیح، تایپ کردن و انجام حرکات سریع و ناگهانی. برخی از ورزش‌های خاص که در آن به مچ دست فشار وارد می‌شود نیز موجب آسیب‌های مچ دست می‌شوند، مانند پینگ‌پنگ و تنیس. اما ممکن است شما خیلی هم فعال نباشید اما با این حال دچار درد مچ دست شوید. قرار داشتن مچ دست در یک حالت نامناسب برای مدت زمان طولانی یکی از علل شایع درد مچ دست است و به همین خاطر امروزه صندلی‌ها و میزهای ارگونومیک (طراحی مناسب با حالت بدن) امروزه بسیار محبوب هستند. مهمترین مسئله در درمان درد مچ دست، تشخیص صحیح علت آن است. به همین دلیل است که لازم است که به دقت علت درد مچ دست را جویا شوید.

با توجه به علت اصلی درد مچ دست که توسط پزشک تشخیص داده شده است، ممکن است درمان‌های مختلفی برای رفع این درد تجویز شود. برای مثال، شکستگی استخوان‌های مچ دست با گچ گرفتن و استراحت درمان می‌شود، در حالی که برای درمان آرتروز مفصلی مچ دست، انجام فیزیوتراپی و ورزش تجویز می‌شود که می‌تواند بسیار مؤثر باشد. در هر صورت، اگر دچار درد مچ دست شده‌اید لازم است این موضوع را جدی بگیرید و از یک فیزیوتراپیست در این‌باره کمک بخواهید. متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی برای انواع بیماری‌ها، مشکلات و آسیب‌های مچ دست، درمان‌های توان‌بخشی مناسب تدوین می‌کنند. در صورتی که دچار درد مچ دست شده‌اید و این درد زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده، برای مشاوره و ملاقات با متخصصین ما می‌توانید از طریق شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ با ما تماس حاصل فرمایید.

علل


شایع‌ترین علل مچ درد عبارت‌اند از:

فشارهای مکرر

وارد کردن فشارهای مکرر به یک مفصل منفرد موجب درد مچ دست می‌شود. این فشار ناشی از هر چیزی که هست، باید بدانید که به نحوی موجب می‌شود که شما از مفصل مچ خود به عنوان تکیه‌گاه استفاده کنید. مفصل مچ دست به طور طبیعی، تحمل مکرر  بار‌ها و فشارهای سنگین را ندارد.

آرتروز مفصلی

آرتروز مفصلی بیماری است که موجب می‌شود غضروف سطحی در مفصل دچار تحلیل شود. برخلاف سایر آسیب‌های مچ دست، آرتروز مچ دست بر اثر فشار‌های مکرر یا شدید ایجاد نمی‌شود. البته این بیماری بیشتر در افرادی شایع است که در گذشته دچار آسیب مچ دست شده‌اند.

سندرم تونل کارپال

سندرم تونل کارپال شایع‌ترین علت آسیب به مچ دست و درد مچ دست است. این سندرم بر اثر فشار به عصب اصلی است که به تونل کارپال در مچ دست متصل است. این مشکل می‌تواند بر اثر قرار گرفتن مچ دست در حالت‌های بسیار نامناسب و مسدود شدن عصب اصلی گذرنده از مچ دست، ایجاد شود.

روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی نوعی بیماری التهابی است که مفاصل بدن را درگیر می‌کند. این بیماری بسیاری از مفاصل بدن را درگیر می‌کند اما در این میان مفصل مچ دست بیشتر مستعد آسیب است. در اغلب موارد هر دو مچ دست به طور یکسان درگیر بیماری روماتیسم می‌شوند.

بیماری کین باخ یا نکروز استخوان لونیت

بیماری کین باخ از دلایل کمتر شایع مچ درد است. این بیماری موجب می‌شود که خونرسانی به یکی از استخوان‌های کوچک دست متوقف شود و در نتیجه این استخوان دچار نکروز یا مرگ بافتی می‌شود.

کشیدگی رباط‌های مچ دست

بسیاری از عوامل می‌توانند موجب کشیدگی یا پارگی رباط‌های مچ دست شوند. شایع‌ترین دلیل این آسیب، تمرین کردن به شیوه ناصحیح است. وارد کردن یک فشار شدید و ناگهانی نیز موجب کشیدگی رباط مچ دست می‌شود. میزان کشیدگی و آسیب رباط می‌تواند از خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد.

جابه‌جایی مفصل مچ دست

دررفتگی مفصل از دلایل جدی‌تر مچ درد است. دررفتگی مفصلی زمانی رخ می‌دهد که یکی از استخوان‌ها از جای خود خارج می‌شود. دررفتگی مچ دست معمولاً بر اثر ضربه‌ی بسیار ناگهانی مانند زمین خوردن یا وارد شدن فشار بسیار زیاد به نزدیکی مچ دست ایجاد می‌شود.

تاندونیت

تاندونیت به معنای التهاب تاندون‌های مچ دست است که استخوان‌های مچ دست را به عضلات متصل می‌کنند. نشانه‌ی تاندونیت، احساس درد و حساسیت به لمس در نزدیکی مچ دست است.

نقرس

بیماری نقرس می‌تواند هر یک از مفاصل بدن را درگیر کند، اما مفصل مچ دست از جمله مفاصلی است که بیشتر مستعد بروز نقرس است. در این بیماری، اسید اوریک‌ در مایع درون مفصلی تجمع پیدا می‌کند و موجب تشکیل بلورهای ریزی در آن می‌شود. بیماری نقرس بسیار آزاردهنده است و موجب تورم و درد مفصلی می‌شود.

بورسیت

بورسیت به معنای التهاب بورس‌های مفصلی است. بورس‌های مفصلی کیسه‌های کوچکی هستند که موجب جذب فشار‌های وارد شده به مفصل می‌شوند. علل مختلفی می‌توانند منجر به بورسیت شوند، از جمله فشار ناگهانی، التهاب و انجام فعالیت‌های تکراری که رد آن وزن زیادی به مفصل مچ دست وارد می‌شود.

تشخیص


فیزیوتراپیست شما برای پی بردن به دلیل درد مچ دست احتمالاً یکی یا تعداد بیشتری از تست‌های ارتوپدی را بر روی شما انجام می‌دهد تا به علت احتمالی درد مچ دست تا جای ممکن نزدیک‌تر شود. در صورتی که استخوان‌های مچ دست دچار شکستگی شده باشند، رباط‌ها و یا عصب‌ها آسیب‌دیده باشند، ممکن است لازم باشد برای تشخیص دقیق‌تر تست‌های دیگری مانند عکس‌برداری با اشعه ایکس یا اسکن ام آر آی انجام شوند.

درمان


استراحت

بسیار مهم است که به مچ دست خود استراحت بدهید و به آن فشار وارد نکنید تا اجازه دهید که مشکل شما رو به بهبودی بگذارد. برخی مواقع برای استراحت دادن به مچ دست، از آتل، بانداژ یا مچ‌بند طبی استفاده می‌شود. این موارد کمک می‌کنند که مچ دست شما در یک موقعیت خاص ثابت بماند و برای مثال اگر تاندون مچ آسیب‌دیده است، به تاندون فرصت استراحت داده شود.

سرما و گرما درمانی

گذاشتن کمپرس سرد بر روی مچ دست دردناک می‌تواند درد و تورم آن را کاهش دهد. شما می‌توانید با قرار دادن سبزیجات یخ‌زده (که در فریز هستند) درون یک حوله نیز برای خود کمپرس سرد درست کنید. آن را دو بار در روز و هر بار به مدت ۱۰ دقیقه روی مچ دست خود بگذارید تا درد شما کاهش یابد.

 گچ گرفتن

مچ دست هر بیمار به طور سفارشی گچ گرفته می‌شود، چرا که گچ دست باید کاملاً مطابق با اندازه و فرم دست بیمار باشد تا بیشترین پشتیبانی را از دست داشته باشد. برای گچ گرفتن دست همیشه هم از گچ استفاده نمی‌شود و ممکن است از  فایبرگلاس یا پلاستیک فرم داده شده نیز استفاده شود.

بریس (مچ‌بند طبی) و آتل

آتل‌های مچ دست نیز ممکن است برای درمان رگ به رگ شدن مچ دست به صورت سفارشی ساخته شوند، خصوصاً اگر لازم باشد که آتل دقیقا اندازه دست بیمار باشد. در سایر موارد، از یک آتل آماده استفاده می‌شود. این آتل‌ها دارای بندهای چسبی است که باعث می‌شود شما به راحتی آتل را دستتان کنید، از دستتان دربیاورید و اندازه آن را تنظیم کنید.

درمان دارویی

معمولاً برای تسکین درد و کاهش التهاب، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی تجویز می‌شوند. سایر مسکن‌هایی مانند استامینوفن (با کدئین یا بدون آن) نیز می‌توانند مفید باشند.

تزریق کورتیزون

در صورتی که سایر روش‌های درمانی بی‌نتیجه باشد، ممکن است داروی استروئیدی درست در ناحیه دردناک تزریق شود. تزریق استروئید به طور موقتی درد مچ دست را از بین می‌برد اما نمی‌تواند مشکل اصلی که موجب درد مچ دست شده است را برطرف کند و در اغلب بیماران، درد مچ دست بعد از مدتی دوباره بازمی‌گردد.

ماساژدرمانی

روش ماساژ درمانی معمولاً برای آسیب‌های رباط رادیال و اولنار خارجی مفید و مؤثر است. بعد از تشخیص دقیق نواحی که دچار آسیب و گرفتگی شده‌اند، رباط مربوط به هر قسمت با کشیدن آن برخلاف جهت استخوان و فشار بر روی آن، مالش و ماساژ داده می‌شود. این فشار تنها در یک جهت وارد می‌شود تا از بروز درد بیشتر جلوگیری شود.

تحریک الکتریکی عصب‌ها با TENS

تحریک الکتریکی عصب‌ها (TENS) روشی جدید و مؤثر برای درمان درد مچ دست است. روش TENS با مسدود کردن سیگنال‌های درد که به سمت مغز می‌روند، درد را تسکین می‌دهد. این کار از طریق فرستادن پالس‌های الکتریکی به شاخه‌های عصبی توسط الکترودهایی است که به بدن متصل شده‌اند. این پالس‌های الکتریکی یک احساسی پیام احساسی شبیه به گزگز و مورمور شدن ایجاد می‌کنند که جایگزین درد می‌شود.

اولتراسوندتراپی

در روش اولتراسوندتراپی با عبور امواج اولتراسوند از پوست مچ دست، در بافت‌های اطراف مچ دست که حاوی کلاژن هستند، ارتعاش ایجاد می‌شود. این ارتعاشات همچنین موجب افزایش گرما در بافت‌ها شده و قابلیت ارتجاعی ساختارهایی مانند رباط‌ها، تاندون‌ها، بافت‌های فیبروزی و کپسول‌های مفصلی مچ دست را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، گرم شدن عمقی بافت‌ها موجب کاهش درد و گرفتگی عضلات شده و روند بهبودی را تسریع می‌کند.

شاک‌ویوتراپی

در روش شاک ویوتراپی از امواج صوتی با انرژی بالا (شاک) برای ایجاد فشار مکانیکی به بافت‌های هدف استفاده می‌شود تا از این طریق یک پاسخ بیولوژیکی در این بافت‌ها ایجاد شود و درد، دامنه حرکتی و قدرت مچ دست افزایش پیدا کند و در نتیجه کارایی کلی مچ دست بهبود یابد.

درمان با لیزر سرد

لیزر سرد یا لیزر کم‌توان، از طول موج نوری و فرکانس خاصی استفاده می‌کند که موجب تحریک فرآیند‌های سلولی می‌شود و  در نتیجه مکانیزم ترمیم و بازسازی در عضلات مچ دست آغاز می‌شود. لیزر سرد با افزایش تولید انرژی توسط سلول‌ها، موجب بهبود کلی روند ترمیم و بازسازی و کاهش تشکیل بافت‌های فیبروزی می‌شود.

مگنت‌تراپی

روش مگنت‌تراپی می‌تواند ذراتی در خون که بار مغناطیسی دارند را تحت تأثیر قرار دهد. به لحاظ نظری، از این طریق می‌توان موجب افزایش گردش خون و در نتیجه گرم شدن ناحیه مورد نظر در بدن شد. این موضوع همچنین موجب اتساع و بزرگ شدن رگ‌های شما می‌شود. گردش خون در مفصل مچ دست و در اطراف آن افزایش پیدا می‌کند و همزمان با رسیدن مواد مغذی بیشتر به این ناحیه، مواد زائد و سمی با سرعت بیشتری دفع می‌شوند. این روش همچنین می‌تواند پالس‌های عصبی مربوط به درد را تحت تأثیر قرار دهد و عضلات گرفته‌ی مچ دست را شل کند.

بیوفیدبک

بیوفیدبک روشی است که به شما کمک می‌کند عملکرد‌های بدن خود را بهتر کنترل کنید و در نتیجه درد مچ دست را نیز بهتر مدیریت کنید. در روش بیوفیدبک شما به سنسور‌های الکتریکی مخصوصی متصل می‌شوید که به شما کمک می‌کند اطلاعاتی زیادی در مورد انفاقاتی که در مچ دست شما می‌افتد به دست بیاورید. این اطلاعات همان بازخوردها یا فیدبک هستند. این بازخورد‌ها به شما کمک می‌کنند که تغییرات کوچکی در عملکرد مچ دست خود ایجاد کنید، برای مثال عضلات خاصی را شل کنید تا درد مچ دست کاهش پیدا کند.

تحریک مغناطیسی عملکردی (FMS)

تحریک مغناطیسی عملکردی (FMS) روشی جدید برای درمان درد مچ دست ناشی است که از یک طرف با القاء میدان الکتریکی به اعماق ناحیه مچ دست، باعث تحریک عمیق و همزمان عصب، عضلات و تاندونهای مچ دست شده و از طرف دیگر با القاء میدان مغناطیسی به تمامی سلول‌های ناحیه مچ دست نفوذ کرده و با افزایش تبادل یون و افزایش جریان خون در بافت مچ دست، اکسیژن‌رسانی به ناحیه را افزایش داده و منجر به احیاء و بازسازی مچ دست می‌شود.

درمان به روش میکرو واس

میکرو واس (Micro-Vas) یکی از روش‌های جدید و مؤثر درمان درد مچ دست و ترمیم بافت و غضروف آسیب‌دیده مچ دست است که با ارسال امواج الکترومغناطیسی به ناحیه مچ دست و تحریک مویرگ زایی و افزایش جریان خون و در نتیجه اکسیژن رسانی به بافت‌های آسیب‌دیده اطراف مفصل مچ دست، منجر به تحریک و ترمیم بافت آسیب دیده و کاهش درد مچ دست می‌شود.

ورزش برای درمان درد مچ دست

تمرینات افزایش دامنه حرکتی

مانند زمانی که می‌خواهید با یک نفر خداحافظی کنید، دست خود را به سمت بالا و پایین ببرید و تا جای ممکن دست خود را در حد نهایت دامنه حرکتی آن حرکت دهید، به شرطی که دست شما درد نگیرد. دست خود را به سمت بالا و پایین ببرید، درست مانند این که دست شما یک چکش است. توجه کنید که دست خو را باید تا حدی حرکت دهید که درد نداشته باشد.

تمرینات افزایش قدرت عضلانی

دستان خود را به سمت جلو بالا بیاورید و آرنج دست خود را صاف کنید. حالا مچ دستتان را به سمت عقب (به سمت خودتان خم کنید)، درست مانند زمانی که یک پلیس می‌خواهد ایست بدهید. دست دیگر خود را کف دستتان بگذارید و با کمک آن مچ دست را به سمت عقب فشار دهید، اما در همین حین با مچ دست خود در برابر این فشار مقاومت کنید.