خشکی و یخ زدگی شانه (شانه منجمد یا فروزن شولدر): علایم، علت و درمان آن


چسبندگی شانه یا فروزن شولدر عارضه‌ای است که در آن به دلیل درد شانه و التهاب در کپسول مفصلی آن، نمی‌توان شانه را حرکت داد. این محدودیت در دامنه‌ی حرکتی شانه تنها زمانی که خود فرد اقدام به حرکت آن می‌کند اتفاق نیفتاده و زمانی که نیروی دیگری باعث حرکت شانه شود نیز دامنه‌ی حرکت آن محدود خواهد بود. درمان زودهنگام می‌تواند اثرات شانه درد و گرفتگی همراه با یخ‌زدگی شانه را محدود کند. ازآنجایی‌که سه مرحله‌ی عارضه‌ی شانه‌ی منجمد مشخص‌اند، درمان آن باید به‌تدریج و با گذر زمان صورت بگیرد. شانه‌ی منجمد درصورتی‌که به‌درستی درمان نشود می‌تواند به یک عارضه‌ی دائمی تبدیل شود.

متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته‌ی دکتر سعادتی، آزمایشاتی را برای بررسی دامنه‌ی حرکتی اندام‌های شما انجام می‌دهند. زمانی که عارضه‌ی یخ‌زدگی شانه تشخیص داده شد، بسته به مرحله‌ی آن، متخصصین ما یک برنامه‌ی درمانی را برای حفظ و افزایش دامنه‌ی حرکتی از طریق روش‌هایی چون درمان دستی، روش‌های درمانی کایروپراکتیک، استئوپاتی، شاک ویو تراپی و ورزش‌درمانی و کاهش درد و گرفتگی از طریق طب سوزنی، الکتروتراپی و تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست (TENS) به شما ارائه می‌کنند. جهت مشاوره و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

چه عواملی باعث ایجاد عارضه‌ی چسبندگی شانه می‌شوند؟


عارضه‌ی فروزن شولدر به دلیل التهاب، ایجاد بافت اسکار و سفت شدن بافت کپسول مفصل شانه ایجاد می‌شود. در بسیاری از موارد، این التهاب هیچ علت مشخصی نداشته و این عارضه در اثر استفاده‌ی کم از مفصل شانه به وجود می‌آید. البته برخی عوامی ممکن است خطر ابتلا به یخ‎‌زدگی شانه را افزایش دهند. بعضی از عارضه‌هایی که می‌توانند به ایجاد این بیماری کمک کنند عبارت‌اند از:

  • دیابت
  • آسیب فیزیکی به شانه
  • عمل جراحی بر روی شانه
  • تاندونیت
  • بورسیت
  • بیماری‌های مربوط به دیسک‌های گردن
  • آرتروز التهابی مزمن
  • هیپر تیروئیدیسم
  • هر نوع عمل جراحی در ناحیه‌ی سینه

علائم یخ‌زدگی شانه چیست‌اند؟


ازجمله علائم خشکی شانه می‌توان به گرفتگی، درد و کاهش دامنه‌ی حرکتی اشاره کرد. بیمارانی که از این عارضه رنج می‌برند ممکن است نتوانند بر روی شانه‌ی آسیب‌دیده‌ی خود بخوابند، دست آسیب‌دیده را به بالای سر ببرند و یا دست خود را به جیب عقب شلوار برسانند. درد ناشی از عارضه‌ی شانه‌ی یخ‌زده، حرکت دادن دست را سخت و دردناک می‌کند.

مراحل فروزن شولدر


عارضه‌ی یخ‌زدگی شانه در سه مرحله خود را بروز می‌دهد:

یخ زدن

شانه با افزایش درد و گرفتگی، به‌تدریج دامنه‌ی حرکتی خود را از دست می‌دهد. فعالیت‌های روزانه مانند کشیدن دست و دراز کردن آن سخت‌تر و دردناک‌تر می‌شوند.

یخ‌زدگی

بااینکه ممکن است در این مرحله درد کاهش یابد، شانه به حالت خشکیده‌ی خود باقی‌مانده و ممکن است عضلات آن تحلیل بروند. حرکات روزانه مانند بردن دست به بالای سر ممکن است دشوار و یا ناممکن باشند.

ذوب شدن

با ذوب شدن یخ مفصل شانه، دامنه‌ی حرکتی آن به‌تدریج افزایش یافته و علائم عارضه کاهش پیدا می‌کنند.

عارضه‌ی چسبندگی شانه چگونه تشخیص داده می‌شود؟


پزشکسوابق پزشکیشما را به‌طور کامل مورد بررسی قرار داده و یک معاینه‌ی فیزیکی را به عمل می‌آورد. سؤال‌هایی در مورد زمان شروع علائم، عواملی که باعث شروع علائم شدند و میزان محدودیت‌های حرکتی شانه از شما پرسیده می‌شوند. شانه‌ی شما معاینه شده و آزمایشات مربوط به دامنه‌ی حرکتی بر روی آن انجام می‌شوند. پزشک سعی خواهد نمود تا دست شما را تکان دهد و درصورتی‌که نتواند این کار را انجام دهد، عارضه‌ی شانه‌ی منجمد تشخیص داده می‌شود. برای تشخیص علل خاص ایجادکننده‌ی این عارضه، عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس، اسکن MRI و یا آرتروگرافی (عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس با استفاده از رنگ مخصوص) انجام خواهند شد.

درمان فروزن شولدر (چسبندگی شانه)


دارودرمانی

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی به‌وفور برای تسکین درد تجویز می‌شوند. مسکن‌ها (پاراستامول یا کدئین) نیز درصورتی‌که استفاده از داروهای ضدالتهابی مناسب نباشد مورد استفاده قرار می‌گیرند. این داروها اثر ضدالتهابی ندارند ولی به‌خوبی می‌توانند درد را تسکین دهند.

تزریق استروئید

تزریق استروئید به درون و یا اطراف مفصل شانه در برخی از موارد می‌تواند به مدت چند هفته علائم عارضه را ناپدید کند. استروئید باعث کاهش التهاب شده ولی درمان قطعی برای این عارضه نیست چراکه پس از تزریق آن، علائم به‌تدریج به شکل قبلی خود بازمی‌گردند. البته بسیاری از افراد از استروئید استفاده می‌کنند و از اثر تسکین‌بخش آن راضی‌اند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی روزانه معمولاً به مدت چند ماه لازم است تا عملکرد مفصل بهبود یابد. فیزیوتراپی ممکن است شامل تمرینات محدوده‌ی حرکتی و تمرینات تقویتی، اولتراسوند، تحریک الکتریکی، تزریق استروئید و سرما درمانی باشد.

استئوپاتی

در استئوپاتی از روش‌های مخصوص درمان دستی و درمان فشاری بر روی مفصل شانه و بافت‌های نرم استفاده می‌شود. در اصل، می‌توان گفت که این روش "راه ورودی" برای دستگاه عصبی بدن است. این ترکیب منحصربه‌فرد از روش‌های درمانی مسیری جدید را در مغز تحریک کرده و به‌سرعت باعث التیام آسیب و گرفتگی‌های عضلانی و افزایش قدرت و نیرو می‌شود. استئوپاتی برای کاهش درد و بازیابی دامنه‌ی حرکتی شانه در افراد مبتلا به خشکی شانه استفاده می‌شود.

روش‌های درمانی کایروپراکتیک

در روش‌های درمانی کایروپراکتیک از منیپولاسیون شانه به‌منظور درمان خشکی شانه و رهایی از گرفتگی ناشی از فروزن شولدر استفاده می‌شود. در روش کایروپراکتیک برای درمان یخ‌زدگی شانه از داروهای بی‌حسی استفاده نمی‌شود ولی در عوض از تعدادی تکنیک مخصوص برای کنترل درد و بازیابی دامنه‌ی حرکتی شانه استفاده خواهد شد. روش‌های کایروپراکتیک استفاده شده برای درمان شانه‌ی منجمد، به حل مهم‌ترین مشکل خواهد پرداخت: آسان کردن حرکت بدن و بازگرداندن فرد به زندگی عادی خود. زمانی که بدن به حالت متعادل خود بازگشته و توانست بدون محدودیت حرکت کند، نیاز به داروهای مسکن و ضدالتهاب کاهش پیدا می‌کند.

منیپولاسیون

ممکن است به‌منظور از بین بردن بافت اسکار ایجاد شده در کپسول مفصل شانه، از روش‌های درمان دستی استفاده شود.

تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست (TENS)

تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست به‌وفور به‌منظور مدیریت درد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در روش تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست، از یک جریان الکتریکی استفاده می‌شود که این جریان به نقاط کلیدی بر روی یک مسیر عصبی منتشر می‌شود. این جریان الکتریکی توسط الکترودهایی که بر روی پوست قرار داده می‌شوند تولید می‌شود.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی یکی از کارآمدترین روش‌های درمانی برای کلسیفیکاسیون می‌باشد. امواج صوتی پرانرژی در این روش تعاملاتی را با بافت کلسیفیه شده انجام داده و سرعت‌ترمیم بافت‌ها، رشد سلول‌ها و بازیابی دامنه‌ی حرکتی را افزایش می‌دهد. شاک ویو تراپی به شکل قابل‌توجهی طول درمان را کاهش داده و باعث تسکین سریع علائم در مرحله‌ی مزمن عارضه می‌گردد.

مگنت تراپی

سندرم شانه‌ی منجمد یکی از اصلی‌ترین عارضه‌هایی است که به وسیله‌ی مگنت تراپی با فرکانس پایین مورد درمان قرار می‌گیرد. مگنت تراپی اثراتی چون تسکین درد، کاهش تورم، کاهش التهاب و ترمیم بافت‌ها را دارد. این روش کمک می‌کند تا درد فرد کاهش یافته، دامنه‌ی حرکتی بازیابی شده و التهاب از بین برود.

طب سوزنی

به‌منظور کاهش درد ناشی از عارضه‌ی فروزن شولدر می‌توان از روش طب سوزنی استفاده کرد. در این روش، نقاط کلیدی در طول عضله‌ی تحت کتفی و همچنین ناحیه‌ی دردناک با سوزن‌های مخصوص تحریک می‌شوند. نشان داده شده است که استفاده از طب سوزنی به همراه ورزش‌درمانی می‌تواند درد را کاهش داده و دامنه‌ی حرکتی را بهبود بخشد.

تمرینات درمانی برای خشکی شانه

دور کردن شانه از بدن

  • یک قرقره را به یک در متصل کرده و طنابی را به آن آویزان کنید (در بالاترین نقطه‌ی ممکن)
  • بر روی یک صندلی یا سه‌پایه نشسته و پشت خود را به در کنید. حال با دو دست خود دو انتهای طناب را بگیرید.
  • دست آسیب‌دیده‌ی خود را کشیده و آن را در یک طرف بدن نگه‌دارید. از دست سالم خود برای حمایت دست دیگر استفاده کنید.
  • حال دست سالم خود را در کنار بدن به سمت پایین بکشید تا دست آسیب‌دیده به سمت بالا و به بالای سر برود.

خم کردن شانه

  • زمانی که طناب و قرقره را نصب کردید، صاف ایستاده و پشت خود را به دیوار تکیه دهید.
  • حال دو انتهای طناب را گرفته و دست سالم خود را صاف کرده و آن را بالا ببرید به شکلی که دست آسیب‌دیده‌ی شما به شکل خمیده در کنار بدن قرار گرفته باشد.
  • این حالت را به مدت چند ثانیه نگه‌داشته و سپس دست آسیب‌دیده‌ی خود را به بالای سر برده و دست سالم را در کنار بدن به طرف پایین بکشید.

نرمش دایره‌ای شانه

  • بر روی یک سطح افقی صاف مانند یک میز بر روی شانه‌ی راست خود دراز بکشید.
  • کف دست چپ خود را بر روی شانه‌ی چپ قرار داده و سعی کنید با آرنج خود دایره‌های کوچکی را در هوا رسم کنید.
  • در ابتدا دایره‌های کوچکی رسم کرده و به‌تدریج اندازه‌ی دایره‌ها را بزرگ‌تر کنید.
  • پس از کشیدن حداقل ۲۰ دایره در جهت حرکت عقربه‌های ساعت، ۲۰ دایره‌ی دیگر را در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت رسم کنید.