Hits: 1440
الکتروتراپی روش درمانی است که میتواند دردهای مزمن و حاد را کاهش دهد و همچنین در تقویت قدرت و استقامت عضلانی موثر باشد. این روش درمانی خصوصا در فاز حاد آسیبدیدگی میتواند بسیار کمککننده باشد. در روش الکتروتراپی (TENS)، از جریان الکتریکی ضعیفی برای تحریک تارهای عصبی استفاده میشود. تحریک الکتریکی عصبها میتواند موجب تولید مواد مسکن طبیعی در بدن به نام اندورفین شود و همچنین مسیر انتشار سیگنالهای درد به مغز را مسدود کند.
الکتروتراپی دارای متدهای مختلفی است که در اغلب آنها برای انتقال عامل تحریککنندهی الکتریکی از پدهای که به پوست چسبانده میشوند (الکترود)، استفاده میشود. منبع انرژی دستگاههای الکتروتراپی، باتری یا برق شهری است. الکتروتراپی در طب فیزیکی معمولا در مراحل اولیهی درمان و به منظور کنترل درد به کار میرود. این روش ممکن است با سایر درمانها مانند گرمادرمانی، سرمادرمانی، درمانهای دستی یا ورزش درمانی ترکیب شود و به طور همزمان انجام شود تا نتایج درمانی ارتقاء یابند.
الکتروتراپی یکی دیگر از روشهای درمانی در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته شمیم با مدیریت دکتر حیدر سعادتی است و متخصصین ما بر اساس ارزیابیهای خود از وضعیت بیمار و روند درمانی او در هر زمان که لازم باشد از این مدالیتههای درمانی بهره میبرند. الکتروتراپی دارای روشهای مختلفی است هریک از این روشها برای مشکل یا شرایط خاصی مناسب هستند. برای مثال اولتراسوندتراپی بیش از همه برای درمان مواردی کاربرد دارد که به تارهای کلاژنی مانند تاندون و لیگامنت، آسیب وارد شده است. از طرف دیگر، امواج کوتاه پالسی برای درمان آسیب بافتهای عضلانی موثرتر هستند. متخصصین ما معمولا انجام الکتروتراپی را همراه با سایر روشهای توانبخشی و فیزی
وتراپی تجویز میکنند.
جهت رزرو نوبت و مشاوره با متخصصین ما میتوانید با شمارههای 02126722003 و 02126722004 تماس حاصل فرمایید.
مزایای الکتروتراپی
درمانهای الکتروتراپی مزایای زیر را به همراه دارند:
- بهبود دامنه حرکتی مفصل (با القای کششهای متناوب در تارهای عضلانی منقبض و بافتهای نرم کوتاه شده)
- ترمیم بافتها (بهبود جریان میکروسکوپی برای ترمیم زخمها و بازیابی انسجام بافتهای همبند)
- ادم (تورم ناشی از مایع لنف) حاد و مزمن (تسریع روند جذب مایع لنف، تاثیر بر نفوذپذیری رگها و بهبود جریان لنف)
- تاثیر بر بی اختیاری ادرار و مدفوع (تاثیر بر عضلات کف لگن و کاهش درد لگن و تقویت عضلات لگن)
- برطرف شدن اسپاسم عضلانی
- پیشگیری و یا قطع روند تحلیل رفتن عضلات بر اثر آسیبدیدگی
- بهبود جریان و گردش خون موضعی
- بازآموزی عضلات با استفاده از تحریک هدفمند
- بهبود دامنهی حرکتی
- کنترل و کاهش درد (درد مزمن، درد پس از حادثه و درد حاد پس از جراحی)
- پیشگیری از بروز ترومبوز ورید عمقی بعد از جراحی
- بهبود روند ترمیم زخمها
- بهبود تاثیرگذاری داروهای تجویزی با استفاده از روش تزریق الکتریکی دارو (EMDA)
کاربرد الکتروتراپی در فیزیوتراپی
الکتروتراپی در درمانهای فیزیوتراپی برای مقابله با طیف وسیعی از بیماریها و مشکلات به کار میرود. این روش درمانی ممکن است به تنهایی و به طور مستقل و یا به صورت ترکیبی و همراه با سایر روشهای درمانی مانند اولتراسوند به کار برود. برخی از بیماریها یا مشکلاتی که الکترورتاپی در درمان آن به کار میرود عبارتند از:
- سیاتیک
- فیبرومیالژیا
- آرتروز
- بورسیت
- درد و تورم بعد از جراحی
- TMD (اختلالات فکی)
- عوارض ناشی از بیماری دیابت
- آرنج تنیسبازان
- سندرم تونلکارپال
درمان با تحریک الکتریکی، چگونه عمل میکند؟
دستگاههای مختلف الکتروتراپی ممکن است از شکل موجهای مختلفی برای درمان استفاده کنند. هر دستگاه مخصوص تحریک الکتریکی دارای الکترودهایی است که به ناحیه مورد نظر که قرار است درمان شود، متصل میشوند. انرژی الکتریکی منتقل شده از طریق الکترود موجب انقباض عضلات میشود. این انقباض عضلانی در واقع حرکت طبیعی بدن در هنگام فعالیت کردن را شبیهسازی میکند و بدین ترتیب از تحلیل رفتن عضلات طی دوره بهبودی، جلوگیری میشود.
امواج مختلف مورد استفاده در الکتروتراپی
در الکتروتراپی از شکل موجهای مختلفی برای تحریک الکتریکی استفاده میشود که هر یک از این امواج ناحیه خاصی از بدن را هدف قرار میدهند تا انتقال انرژی را به شیوهی خاصی انجام دهند. با کمک این گستردگی و تنوع در نحوهی اعمال انرژی الکتریکی و انتقال آن، میتوان نیازهای مختلف درمانی بیماران با شرایط مختلف را برطرف نمود.
تحریک کنندههای الکتریکی عصب (TENS)
دستگاه TENS با مسدود کردن سیگنالهای درد که به طرف مغز میروند، موجب تسکین درد میشود. تحریک الکتریکی که توسط TENS انجام میشود موجب ترشح مادهی اندورفین (مسکن طبیعی در بدن) میشود و به همین خاطر این روش برای درمان درد کمر و درد گردن بسیار پرکاربرد است.
جریان روسی
جریان الکتریکی با شکل موج روسی، امواجی با فرکانس متوسط را با انرژی پالسی متناوب به بدن انتقال میدهد. این جریان در مواردی به کار گرفته میشود که نیاز به تقویت برخی عضلات در ناحیه ای خاص و بازآموزی آنها باشد. جریان روسی همچنین میتواند موجب تحریک بدن برای تولید اندورفین شود که این موضوع، کاربردهای این روش را گسترش میدهد.
جریان تداخلی
جریان تداخلی یا IFC شکلی از موجهای الکتریکی است که برای درمان دردهای مزمن و دردهای شدید پس از جراحی یا پس از حادثه و آسیبدیدگی به کار میرود. IFC امواجی با فرکانس بالا را به بدن انتقال میدهد و بنابراین این امواج از سطح پوست با راحتی و شتاب بیشتری عبور میکنند و به نواحی عمیقتری که موجب درد شده دسترسی پیدا میکنند. از طرف دیگر میزان تحمل بیمار برای انجام این درمان بیشتر است.
جریان مدولهشده
جریان مدولهشده شباهت زیادی به جریان تداخلی دارد. تفاوت اصلی این جریان با جریان تداخلی در این است که هنگام تولید جریان مدولهشده، قبل از رسیدن جریان به بدن بیمار، به منظور ترکیب فرکانسها از یک کانال منفرد استفاده میشود. این خاصیت جریان مدولهشده موجب میشود که این روش برای درمان نواحی کوچکتر و محدودتر درد بسیار مناسبتر باشد از جمله برای درد آرنج، مچ پا، کف پا و دستها.
جریان دوگانه
جریان دوگانه دارای دو پالس با شدت متناوب است. این تغییر متناوب پالسی در حین درمان موجب میشود که این روش تنوع و گستردگی زیادی داشته باشد. جریان دوگانه را میتوان هم برای دردهای حاد و هم دردهای مزمن و برای اهداف مختلف به کار برد:
- تقویت و بازآموزی عضلات
- بهبود گردش خون
- کاهش اِدِم و تورم
ولتاژ بالا
در روش تحریک الکتریکی با ولتاژ بالا از یک موج تکفاز با یک قطبیت الکتریکی (مثبت یا منفی) برای تحریک بافتها استفاده میشود. این روش برای تسکین درد و تورم، کاهش گرفتگی عضلات و تسریع روند ترمیم زخمها کاربرد زیادی دارد.
جریان الکتریکی میکرو
جریان الکتریکی میکرو که از جریان پالسی با اندازهی میکرو استفاده میکند، برای ترمیم زخمها به کار میرود. به خاطر کم بودن شدت این جریان، این روش بیش از تمامی روشهای الکتریکی برای بیمار قابل تحمل و راحت است.
اصلیترین مدالیتههای درمانی در گروه الکتروتراپی
نوع انرژی مورد استفاده برای درمان میتواند متفاوت باشد و از نوع جریان الکتریکی، نور، مغناطیس، امواج صوتی و گرما باشد که این موضوع به متد خاص درمان بستگی دارد. مواردی که در ادامه میآیند پرکاربردترین مدالیتههای درمانی در گروه الکتروتراپی هستند که برای کاهش درد و التهاب ناشی از آسیبدیدگی به کار میروند:
اولتراسوند
یکی از انواع روشهای الکتروتراپی که به خوبی شناخته شده است، روش اولتراسوند است که در واقع در آن از جریان الکتریکی استفاده نمی شود. در روش اولتراسوند از امواج مکانیکی لرزشی برای تولید انرژی استفاده میشود که انتقال این انرژی موجب کاهش درد و التهاب خصوصا در بافتهای منسجم کلاژنی مانند تاندونها و لیگامنتها میشود.
تحریک الکتریکی عصب (TENS)
تحریک الکتریکی عصب یا TENS نیز روشی است که در آن از جریان الکتریکی برای تحریک سیستم ضددرد (ایپیوئید) در بدن استفاده میشود تا مواد مسکن طبیعی در بدن ترشح شوند و میزان دردی که در انتهای شاخههای عصبی در ناحیه آسیبدیده دریافت میشود، کاهش یابد. نوع تحریک الکتریکی که توسط TENS انجام میشود، عصبهای حسی را هدف قرار میدهد و با این کار مکانیزمهای ضددرد در بدن را فعال میکند.
مکانیسم عمل TENS
برای تفهیم راحتتر، در نظر بگیرید که تسکین درد دارای دو مکانیزم اصلی است که میتوان آنها را فعال کرد: مکانیزم درگاه درد و سیستم ضددردهای (ایپیوئید) درونریز.
فرکانسهای مختلف مورد استفاده در TENS
TENSیا تحریک الکتریکی عصبها، در حال حاضر یکی از پرکاربردترین روشهای الکتروتراپی است که در دوحالت به کار میرود:
- با فرکانس بالا: با تحریک انتخابی تارهای عصبی “بدون درد” برای ارسال سیگنالهایی به مغز که موجب میشود سیگنالهای درد که مغز منتقل میشوند، مسدود شوند.
- با فرکانس پایین: با تحریک تولید اندورفین در بدن که یک هورمون ضددرد طبیعی است.
درمان با امواج کوتاه پالسی
در روش درمان با امواج کوتاه پالسی، از میدانهای الکتریکی یا مغناطیسی برای تحریک ترمیم بافتهای عضلانی استفاده میشود. در این روش، توانایی طبیعی غشای سلولی در بافتها بازیابی میشود و بدین ترتیب جریان مواد مغذی و یونها به داخل سلول افزایش پیدا میکند.
لیزرتراپی
در روش لیزرتراپی از یک اشعهی متمرکز نوری استفاده میشود که درست بر روی بافت آسیبدیده تابانده میشود تا موجب تحریک ترمیم و بازسازی بافت شده و التهاب را کاهش دهد. لیزرتراپی همچنین سلولهای سیستم ایمنی بدن را نیز تحریک میکند و بدین ترتیب واکنش ایمنی بدن را افزایش میدهد.
درمان تداخلی
در این متد که معمولا با نام IFT شناخته میشود، از تحریک الکتریکی با امواجی با فرکانس پایین برای تسکین درد، تحریک عضلات آسیبدیده، افزایش جریا خون موضعی و همچنین کاهش ادم و تورم استفاده میشود. در روش IFT در مقیسه با TENS، جریان اعمال شده تا عمق بیشتری نفوذ پیدا میکند و علاوه بر تسکین درد موجب تحریک بافتهای عضلانی برای ترمیم و بازسازی میشود.
تحریک الکتریکی عصبی-عضلانی
در این روش از جریان الکتریکی برای منقبض کردن عضلات هدف استفاده میشود تا از این طریق، عضلات تقویت شوند. در سالهای اخیر، مطالعات انجام شده موثر بودن این روش را در برخی از کاربردهای خاص از جمله تمرینات قدرتی، بهبودی بعد از تمرین برای ورزشکاران حرفهای، تست کردن عملکرد عصبی-عضلانی و البته توانبخشی بعد از آسیبدیدگی، به اثبات رساندهاند.