Hits: 0
گودی کمر یا لوردوز (Lordosis) یک ناهنجاری در استخوانهای کمر (ستون فقرات) است و زمانی ایجاد میشود که مهرههای ستون فقرات در قسمت پایین کمر بیش از حد به سمت داخل انحنا پیدا میکنند.
قوس کمر عارضهای است که از جنبههای مختلفی فرد را درگیر میکند؛ از عوارض آن میتوان به کمردرد، ظاهر نامتناسب و تأثیر بر کاهش قد اشاره کرد؛ بنابراین اصلاح آن نه تنها منجر به بهبود ظاهر شده بلکه در افزایش قد نیز تأثیر چشمگیری دارد.
علل گودی کمر
قوس ستون فقرات به سمت داخل در ناحیه گردن و پایین کمر (لومبار) و به سمت بیرون در قسمت صدری آن طبیعی است. در قسمتهای گردن و پایین کمر به این انحناء، انحنای لوردوتیک طبیعی گفته میشود و باعث تسهیل راه رفتن شده و به ستون فقرات کمک میکند که به اندازه مورد نیاز بدون این که آسیبی ببیند خم شود. قوس زیاد کمر که به آن گودی کمر یا لوردوز نیز گفته میشود به دلایل متعدد مرتبط با عادات سبکی زندگی، عوامل ژنتیکی، بیماریها و آسیبدیدگیها ایجاد میشود. برخی از دلایل شایع ابتلا به گودی کمر عبارتند از:
نامساوی بودن طول پاها
با این که یک پای بیشتر افراد کمی کوتاهتر از پای دیگر آنها است اما در برخی افراد این اختلاف طول پاها به میزان چشمگیری بیشتراست. این عارضه باعث میشود که فشار مضاعفی به قسمت پایین کمر وارد شده و باعث انحنای بیشتر شود که ممکن است در نهایت منجر به لوردوز یا مشکلات فیزیولوژی دیگر شود.
گرفتگی عضلات فلکسور ران
فلکسورها، گروهی از عضلات در ران هستند که به انعطافپذیری و انجام روان حرکات کمک میکنند. این گروه شامل عضلات زیر میشود:
- عضله الیاکوس
- عضله پسواس ماژور
- عضله رکتوس فیموریس
- عضله سارتوریوس
- عضله تنسور فاسیا لاتا
- عضله پکتینئوس
- عضلات اداکتور لانگوس و اداکتور برویس
- عضله گراسیلی
زمانی که هر یک از عضلات فلکسور دچار خشکشدگی میشوند، انعطافپذیری آنها کاهش یافته و باعث ابتلا به گودی کمر و مشکلات فیزیولوژیکی دیگر میشوند. اغلب اوقات افراد متوجه مشکلات وضعیتی خود و نقشی که یک وضعیت بدنی خوب در سلامت عمومی آنها دارد نیستند. گودی کمر ممکن است به دلیل وجود عادات بدی نظیر بلند کردن اجسام به روش اشتباه (به جای این که اجسام را با کمک پا بلند کنند با فشار بر کمر این کار را انجام میدهند) یا خوابیدن در وضعیت نامناسب اتفاق میافتد.
چاقی
چاقی، مرکز ثقل طبیعی بدن را تغییر داده و فشار مضاعفی بر کمر، ستون فقرات و لگن وارد میکند. افراد چاق ممکن است شکمی برآمده داشته باشند که باعث افزایش فشار بر قسمت پایین کمر آنها میشود. گودی کمر در قسمت پایین کمر در افرادی که شکم آنها به دلیل چاقی برآمدگی پیدا کرده است بیشتر شده و در نتیجه فرد ممکن است به گودی کمر مبتلا شود. برآمدگی شکم باعث میشود که شانهها و گردن نیز به سمت جلو تغییر وضعیت بدهند که این باعث ابتلا به قوز کمر یا کیفوز میشود که در آن قسمت صدری ستون فقرات انحنای زیادی به سمت بیرون پیدا میکند.
بارداری
بارداری نیز مانند چاقی باعث تغییر مرکز ثقل بدن میشود. وزن اضافی شکم باعث میشود که انحنای ستون فقرات در قسمت پایین کمر بیشتر شده و در نتیجه فرد به کمر درد و وضعیت بدنی نامناسب دچار شود. غالباً، قوس کمر پس از وضع حمل کاهش مییابد و مرکز ثقل بدن به محل طبیعی آن برگشته و وضعیت بدنی نیز حالت عادی پیدا خواهد کرد.
پوکی استخوان
تقریباً همه افراد دچار پوکی استخوان میشوند اما معمولاً این عارضه به عنوان یکی از اثرات افزایش سن شناخته میشود و غالباً در افراد سالخورده دیده میشود. با پیر شدن استخوانها، آنها نازک و شکننده شده و تراکم خود را از دست میدهند. کاهش تراکم استخوانی ناشی از افزایش سن یا عوامل دیگر با شروع گودی شدید کمر ارتباط دارد. در اغلب اوقات، ضربهگیرهای بین مهرهای تحلیل رفته و حرکات، دردناک میشوند یا دیسک بیرون میزند. برای جلوگیری از بروز درد، حرکات محدودتر شده و شانهها خمیده میشوند که باعث ابتلا به کیفوز در ناحیه صدری ستون فقرات و گودی کمر در قسمت پایین کمر میشود.
دیسکیتیس
دیسکیتیس، التهاب قسمت بین مهرههای ستون فقرات بوده و ممکن است با شروع ابتلا به گودی کمر ارتباط داشته باشد. دیسکیتیس معمولاً به دلیل ابتلا به عفونت ایجاد شده و زمانی که این عفونت درمان شده و التهاب از بین رفت، گودی کمر نیز برطرف خواهد شد.
اسپوندیلولیستیس
اسپوندیلولیستیس ممکن است یک نقص یا شکستگی در مهره باشد که باعث بیرونزدگی مهرهها به سمت بیرون یا داخل میشود. در این عارضه ممکن است یک مهره از روی مهره پایین خود بلغزد و تراز خود را از دست بدهد. دیسکهای بیرون زده نیز ممکن است باعث درد و وضعیت بدنی نامناسب شده و در نهایت منجر به گودی کمر شوند.
اکوندراپلازی
آکوندروپلازی یک بیماری ژنتیکی است که باعث عدم رشد استخوان، کوتاهی قد یا کوتولگی میشود. غالباً افراد مبتلا به این بیماری، پاهای پرانتزی داشته و دچار گودی کمر میشوند.
وضعیت بدنی نامناسب
وضعیت نامناسب بدن یکی از مهمترین علل ابتلا به گودی کمر است. شانههایی که به سمت جلو خمیده شده باشند، گردنی که به سمت جلو آمده باشد، لگنی که به طور نادرستی کج شده باشد و ناهنجاریهای وضعیتی دیگر ممکن است باعث ابتلا به کمر درد شدید و گودی کمر شوند.
بلند کردن اجسام به روش اشتباه
بلند کردن اجسام سنگین با کمر به جای پا ممکن است باعث تغییر وضعیت بدنی، گودی کمر، گرفتگی عضلانی و مشکلات فیزیولوژیکی دیگر شود. زمانی که عضلات به طور اشتباه مورد استفاده قرار میگیرند ممکن است دچار گرفتگی، نقاط ماشهای و چسبندگی شوند که در نهایت مانع انجام روان حرکات آنها میشود. اگر این مشکلات تحت درمان قرار نگیرند، عضلات دچار گرفتگی و اسپاسم شده و در نتیجه باعث ایجاد درد شدید، وضعیت بدنی نامناسب و کاهش شدید انعطافپذیری خواهند شد.
سیاتیک
درد سیاتیک و گودی کمر ممکن است به دنبال هم اتفاق بیفتند که یک چرخه معیوب و ناسالم است. گاهی اوقات، درد ناشی از قوس کمر ممکن است باعث افزایش فشار بر عصب سیاتیک شود و درد ناشی از آن بر وضعیت بدنی بیمار تأثیر منفی دارد. گاهی اوقات درد سیاتیک به دلیل فعالیتها و سبک زندگی ایجاد شده و در نتیجه این درد باعث نامناسب شدن وضعیت بدنی فرد و ابتلا به گودی کمر میشود.
دیستروفی عضلانی
به ندرت این احتمال وجود دارد که گودی کمر به عنوان عوارض ناشی از ابتلا به دیستروفی عضلانی یا در نتیجه ابتلا به یک بیماری ژنتیکی دیگر ایجاد شود.
سندرم متقاطع تحتانی
سندرم متقاطع تحتانی زمانی اتفاق میافتد که عضلات فلکسور، رکتوس فیموروس و ایلیوپسواس دچار گرفتگی شدید میشوند. این عارضه باعث عدم تعادل عضلانی و در نهایت ابتلا به گودی کمر میشود.
علائم قوز پشت
علائم ابتلا به این بیماری در هر کودک کمی متفاوت است. ویژگی اصلی گودی کمر، برجستگی و بیرونزدگی باسن است. علائم در هر فردی متفاوت بوده و به بقیه نقصهای همراه با گودی کمر نظیر دیستروفی عضلانی، مشکلات رشد در رانها یا اختلالات سیستم عصبی بستگی دارند. علائم گودی کمر یا قوز پشتی ممکن است مشابه علائم مشکلات و عارضههای دیگر در کمر باشد یا ممکن است به دلیل آسیبدیدگی یا ابتلا به عفونت اتفاق بیفتد.
تشخیص
دکتر فیزیوتراپی با بررسی کامل سوابق پزشکی کودک، معاینه بالینی و انجام برخی آزمایشها به گودی کمر بیمار پی میبرد. وی همچنین سابقه ابتلا به این عارضه را در فامیل بیمار نیز مورد بررسی قرار میدهد.
ممکن است به انجام برخی آزمایشهای زیر نیاز باشد:
- عکسبرداری به وسیله اشعه ایکس: در این آزمایش از بافتهای داخلی بدن، استخوانها و ارگانها عکسبرداری میشود. با کمک این عکسها میتوان زاویه انحنای ستون فقرات را اندازهگیری کرد. درمان غالباً با تکیه بر اندازهگیری زاویه انحراف برنامهریزی میشود.
- اسکن استخوان: این آزمایش برای رد احتمال ابتلا به عفونت یا شکستگی استخوانهای کمر انجام میشود.
- ام آر آی. در این آزمایش تصویری از ترکیبی از مگنتهای بزرگ و کامپیوتر برای گرفتن عکسهای دقیق از ارگانها و ساختارهای درونی بدن استفاده میشود. با کمک این عکسها میتوان احتمال ابتلا به مشکلات دیگر در نخاع یا عصبها را رد کرد.
- سی تی اسکن. در این روش از اشعه ایکس و کامپیوتر برای گفتن عکسهای واضح از بدن استفاده میشود.
- آزمایش خون
آیا قوس کمر باعث کوتاهی قد میشود؟
قد فرد توسط طول اسکلت محوری و استخوانهای بلند اندام تحتانی تعیین میشود. انحراف از انحنای طبیعی باعث تغییر قد و کوتاه شدن قد فرد میشود. اگر شما به هر روشی گودی کمر را کاهش دهید از نظر تئوری باید قد شما افزایش یابد.
آیا میتوان گودی کمر را صاف کرد؟
تقریباً بهطور قطعی میتوان اظهارنظر نمود که درمان گودی کمر و اصلاح قوز پشت تنها روشی غیر تهاجمی و غیر جراحی امکان پذیر است که این امر از طریق درمانهای تخصصی و با استفاده از فناوریهای پیشرفت امکانپذیر است بهطور سنتی سابقاً روشهای جراحی پیشنهاد میشده است که بدلیل عوارض بسیار بالا و ریسک معلولیت بیماران تحت جراحی قرار گرفته تقریبا منسوخشده است ولی متاسفانه هنوز در بعضی موارد مشاهده می شود. بطور کلی میتوان با روشهای غیر جراحی و روشهای کاملاً بی عارضه و با درمانهای مدرن راستا رو به حالت ایدهآل تبدیل نمود و افزایش قد هم بدنبال صاف شدن قوز پشت شاهد بود.با این روش قوز پشت و گودی کمر به حالت استاندارد نزدیک می شود.
کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته شمیم با مدیریت دکتر حیدر سعادتی بهعنوان اولین مرکز تخصصی و فوق تخصصی درمان گودی کمر و قوز پشت اقدامات درمانی بدون عارضهای را برای بیماران انجام می دهد.
درمان گودی کمر
درمان به علائم، سن و سلامت عمومی بیمار و همچنین به شدت بیماری بستگی دارد. هدف از درمان، متوقف کردن روند پیشروی انحراف ستون فقرات در قسمت پایین کمر و جلوگیری از ایجاد ناهنجاری و بدشکلی است. درمان همچنین به علت ابتلا به گودی کمر نیز بستگی دارد.
برای کسب اطلاعات در زمینه درمان قطعی قوز پشت اینجا کلیک کنید.
برای کسب اطلاعات در زمینه درمان قطعی افتادگی شانه اینجا کلیک کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت میتوانید با شمارههای ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۳ و ۰۲۱۲۶۷۲۲۰۰۴ تماس حاصل فرمایید.
تمرینات ورزشی و یوگا
در بعضی از موارد تمرینات بطور محدود ممکن است بر روی گودی کمر تاثیر بگذارند که البته ممکن است باعث ایجاد درد شود. بهتر است در این مورد با دکتر فیزیوتراپی مشورت نمایید. انتخاب تمرینات ورزشی مناسب برای درمان گودی کمر به ضعف و عدم تعادل عضلات ستون فقرات بستگی دارد. شما باید روی عضلاتی کار کنید که مستقیماً با گودی کمر ارتباط دارند.
برخی حرکات ساده یوگا که ممکن است به اصلاح گودی کمر کمک میکنند عبارتند از:
- کشش فلکسور ران: گرفتگی فلکسور ران و ضعف عضلات گلوتئال بر تراز بودن لگن تأثیر میگذارند. به همین دلیل شما باید فلکسورهای ران را برای حفظ ترازی لگن و جلوگیری از ابتلا به گودی کمر تقویت کنید و حرکات کششی مرتبط با آنها را انجم دهید.
- حرکات کششی برای عضلات پایین کمر: اگر میخواهید گودی کمر شما بهبود یابد باید حرکات کششی را برای عضلات آن انجام دهید. روی کمر دراز بکشید و به آرامی زانوهای خود را به سمت قفسه سینه بکشید. در هنگام انجام این تمرین باید نفس عمیق بکشید.
- کرانچ شکم: عضلات شکم در اصلاح وضعیت بدنی نقش بسیار مهمی دارند. تقویت عضلات شکم به تقویت ستون فقرات و کاهش گودی کمر کمک میکند.