Hits: 1231
پانیک اتک یک ترس ناگهانی مقطعی است که در زمانی که یک خطر واقعی با دلیل واضحی وجود ندارد باعث بروز واکنشهای شدید فیزیکی میشود. پانیک اتک ممکن است بسیار وحشتناک باشد. زمانی که پانیک اتک اتفاق میافتد احتمالاً شما کنترل خود را از دست داده و ممکن است دچار حمله قلبی یا حتی مرگ شوید.
بسیاری از افراد فقط یک یا دو پانیک اتک را در طول عمر خود تجربه میکنند و مشکل آنها پس از اتمام وضعیت استرسزا برطرف میشود اما اگر شما به طور مکرر دچار پانیک اتک غیرمنتظره شده و مدت زمانی طولانی را در ترس بروز دوباره پانیک اتک سپری کردهاید احتمالاً به بیماری به نام اختلال هراس یا پانیک مبتلا شدهاید.
با این که بروز پانیک اتک به خودی خود مهلک نیست اما ممکن است بسیار وحشتناک باشد و بر کیفیت زندگی شما تأثیر زیادی داشته باشد البته اقدامات درمانی برای برطرف کردن این بیماری بسیار مؤثر خواهد بود.
جهت کسب اطلاعات در زمینه درمان حمله عصبی اینجا کلیک کنید.
علل حمله عصب(پانیک اتک)
علت بروز پانیک اتک یا اختلال پانیک هنوز مشخص نیست اما ممکن عوامل زیر در بروز این اختلال نقش داشته باشند:
- عوامل ژنتیکی
- استرسهای شدید
- افرادی که خلق و خوی آنها نسبت به استرس حساس بوده یا بیشتر مستعد هیجانات منفی هستند.
- برخی تغییرات در عملکرد مغز
پانیک اتک ممکن است به طور ناگهانی و بدون هیچ پیشزمینهای اتفاق بیفتد اما به مرور زمان معمولاً در وضعیتهای خاصی اتفاق میافتند.
برخی تحقیقات نشان میدهند که واکنش طبیعی “مبارزه یا فرار” در بدن نسبت به خطر در هنگام بروز پانیک اتک مختل میشود. به عنوان مثال، اگر یک خرس شما را تعقیب کند، بدن شما به طور غیرارادی نسبت به آن واکنش نشان میدهد. نرخ ضربان قلب و تنفس شما شدت مییابد و بدن شما برای مواجهه با یک وضعیت مهلک آماده میشود. در هنگام بروز پانیک اتک نیز چنین واکنشی اتفاق میافتد اما مشخص نیست چرا پانیک اتک زمانی اتفاق میافتد که خطر مشهودی وجود ندارد.
علائم پانیک اتک
پانیک اتک معمولاً به طور ناگهانی و بدون هیچ پیشزمینهای اتفاق میافتد. پانیک اتک ممکن است هر زمانی مثلاً در حال رانندگی، در یک بازارچه، در هنگام خواب یا در یک جلسه کاری اتفاق بیفتد. ممکن است شما به ندرت دچار پانیک اتک شوید یا این اتفاق به طور مکرر برای شما رخ دهد.
پانیک اتکها بسیار متنوع هستند اما علائم انها معمولاً ظرف مدت چند دقیقه بروز میکنند. ممکن است شما پس از اتمام پانیک اتک احساس خستگی شدید داشته باشید.
برخی علائم پانیک اتک عبارتند از:
- احساس این که در شرایط خطر قرار گرفتهاید
- ترس از مرگ یا از دست دادن کنترل
- ضربان شدید و تند قلب
- تعریق
- لرزش اندام
- تنگی نفس یا گرفتگی گلو
- لرز
- گر گرفتگی
- حالت تهوع
- کرامپ شکمی
- درد قفسه سینه
- سردرد
- سرگیجه، سبکی سر یا غش
- بیحسی یا احساس گزگز
- احساس توهم و انزوا
یکی از بدترین چیزها در مورد پانیک اتک، ترس شدیدی است که شما نسبت به بروز دوباره آن دارید. ممکن است ترس شما از بروز پانیک اتک به حدی باشد که باعث شود از حضور در وضعیتها و موقعیتهایی که فکر میکنید ممکن است باعث بروز آن شود خودداری کنید.
چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر شما علائم پانیک اتک را دارید باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. پانیک اتک با این که به شدت آزاردهنده و ناراحتکننده است اما خطرناک نیست. مدیریت پانیک اتک توسط خود بیمار دشوار است و اگر تحت درمان قرار نگیرد ممکن است تشدید شود.
علائم پانیک اتک ممکن است مشابه علائم بیماریهای خطرناک دیگر مانند حمله قلبی باشد بنابراین اگر نمیدانید علائم شما به چه دلیل اتفاق افتادهاند باید به پزشک مراجعه کنید.
عواملی که احتمال بروز پانیک اتک را افزایش میدهند
علائم پانیک اتک غالباً در اواخر دوره نوجوانی و اوایل بزرگسالی اتفاق میافتند و در زنان بیشتر از مردان دیده میشوند.
عواملی که احتمال بروز پانیک اتک یا ابتلا به اختلال پانیک را افزایش میدهند عبارتند از:
- سابقه خانوادگی بروز پانیک اتک یا ابتلا به اختلال پانیک
- استرسهای شدید در زندگی مانند مرگ یا بیماری شدید عزیزان
- حوادثی نظیر تجاوز جنسی یا تصادفهای خطرناک
- تغییرات اساسی در زندگی مانند طلاق یا تولد نوزاد
- استعمال دخانیات با مصرف بیش از اندازه کافئین
- سابقه سوءاستفاده فیزیکی یا جنسی در دوران کودکی
عوارض
اگر پانیک اتک یا اختلال پانیک تحت درمان قرار نگیرد ممکن است بر همه جوانب زندگی شما تأثیر بگذارد.
شما ممکن است با ترس مستمر از بروز حملات بعدی ترس یا پانیک اتک زندگی کنید که به شدت، کیفیت زندگی شما را کاهش خواهد داد.
عوارضی که ممکن است به دلیل بروز پانیک اتک ایجاد شوند یا به آن مرتبط باشند عبارتند از:
- ابتلا به برخی فوبیاها مانند هراس از رانندگی یا ترک کردن خانه
- مراقبتهای پزشکی مکرر به دلیل نگرانی از ابتلا به بیماری
- اجتناب از حضور در موقعیتهای اجتماعی
- مشکل در مدرسه یا محل کار
- افسردگی، اضطراب و اختلالات روانی دیگر
- افزایش احتمال خودکشی یا فکر کردن به خودکشی
- مشکلات مالی
اختلال پانیک ممکن است باعث ابتلا به آگوروفوبیا در برخی افراد شود – فرد مبتلا به آگوروفوبیا، به دلیل ترس از ناتوانی در فرار یا کمک خواستن در صورت بروز پانیک اتک از حضور در مکانهای باز اجتناب میکند – همچنین ممکن است شما برای خروج از منزل به افراد دیگر متکی باشید.
تشخیص پانیک اتک
پزشک عمومی تشخیص میدهد که آیا علائم ایجاد شده به دلیل ابتلا به پانیک اتک و اختلال پانیک است یا به دلیل ابتلا به بیماریهای دیگر که علائم آنها مشابه علائم پانیک اتک است.
برای کمک به تشخیص پزشک ممکن است اقدامات زیر را انجام دهد:
- معاینه جامع فیزیکی
- آزمایش خون برای بررسی عملکرد تیروئید و بیماریهای دیگر و آزمایشهای قلب نظیر الکتروکاردیوگرام (ای سی جی یا ای کی جی)
- ارزیابی روانشناختی در مورد علائم، ترسها یا نگرانیها، موقعیتهای استرسزا، مشکلات ارتباطی، موقعیتهایی که باید از قرار گرفتن در آنها پرهیز کنید و سوابق خانوادگی
ممکن است از شما خواسته شود که یک پرسشنامه خودارزیابی تکمیل کنید. همچنین از شما در مورد مصرف الکل یا مصرف مواد دیگر سؤال میشود.
معیارهای تشخیص اختلال پانیک
همه افرادی که دچار پانیک اتک میشوند به اختلال پانیک مبتلا نیستند. برای تشخیص ابتلا به اختلال پانیک، موارد زیر در راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی ذکر شده است:
- شما به طور مکرر و غیرمنتظره دچار پانیک اتک میشوید
- حداقل از بروز پانیک اتک یک ماه میگذرد و شما به طور مداوم میترسید که حمله بعدی اتفاق بیفتد؛ ترس مستمر از عواقب بروز پانیک اتک مانند از دست دادن کنترل خود، حمله قلبی یا دیوانگی دارید یا از تغییرات چشمگیری که ممکن است در رفتار شما ایجاد شود نظیر اجتناب از قرار گرفتن در وضعیتهایی که فکر میکنید محرک بروز پانیک اتک هستند میترسید.
- پانیک اتک به دلیل مصرف برخی داروها یا مصرف مواد مخدر، ابتلا به بیماریهای بالینی یا بیماریهای روانی دیگر مانند فوبیای حضور در اجتماع یا اختلال وسواس فکری نیست.
اگر شما دچار پانیک اتک میشوید اما به اختلال پانیک مبتلا نیستید احتمال بهبودی پس از درمان وجود دارد اما اگر پانیک اتک را درمان نکنید ممکن است تشدید شده و به اختلال پانیک یا فوبیا تبدیل شود.
درمان پانیک اتک با روش تی ام اس
یکی از جدیدترین روشهای درمان حملههای عصبی یا پنیک اتک استفاده از روش تی ام اس یا روش پیشرفته تحریک مغناطیسی فرا جمجمه ای میباشد مطالعات نشان دادهاند که مصرف دارو بتنهایی برای درمان حملات عصبی تأثیر کمتری دارد که بیمار مجبور میشود در زمانهای طولانی مصرف دارو را ادامه دهد و وابستگی به دارو ایجاد میشود درصورتیکه درمان با روش تی ام اس یک درمان کاملاً غیر تهاجمی و بدون عارضه است و با تأثیر بر روی عملکرد تحریکپذیری اعصاب مغزی و میانبر های عصبی باعث تنظیم عملکرد مجموعه سیستم عصبی مغز میشود و در نتیجه حملات پنیک کنترل میگردد. قطعاً برکنار روش تحریک مغناطیسی فرا جمجمه ای تغییر سبک زندگی نیس کمک شایانی به درمان آن میکند. امروز در کشورهای پیشرفته برای درمان حملات عصبی یا پنیک اتک درمان تی ام اس و دارو درمانی در اولویت درمانی میباشد.
روان درمانی
روان درمانی که به آن تراپی هم گفته میشود، اولین روش درمانی انتخابی برای درمان پانیک اتک یا اختلال پانیک است. روان درمانی به درک پانیک اتک و اختلال پانیک کمک کرده و نحوه مقابله با آن را به شما آموزش میدهد.
در یک نوع از روان درمانی که به آن درمان رفتارشناختی گفته میشود به شما آموزش داده میشود که از طریق تجربیات خود، علائم پانیک که خطرناک نیستید را بشناسید. تراپیست به شما کمک میکند که به تدریج علائم پانیک اتک را به روشی تکراری و بیخطر دوباره بازسازی کنید. زمانی که احساسات فیزیکی ناشی از پانیک، دیگر برای شما تهدیدآمیز نباشند، حملات شروع به کاهش میکنند. موفقیتآمیز بودن درمان نیز به شما کمک میکند که بر ترس خود از موقعیتهایی که به دلیل احتمال بروز پانیک اتک در آنها از حضور در آنها خودداری میکردید فائق آیید.
برای دستیابی به نتایج درمان نیاز به زمان و تلاش دارید. ممکن است علائم پانیک اتک پس از چند هفته کاهش یابد و غالباً این علائم پس از چندین ماه به میزان چشمگیری کاهش یافته یا از بین میروند. ممکن است نیاز باشد که شما دوباره برای اطمینان از تحت کنترل بودن پانیک اتک یا درمان عود آن به طور دورهای و برنامهریزی شده نزد تراپیست بروید.
مصرف دارو
مصرف دارو ممکن است به کاهش علائم همراه با پانیک اتک و افسردگی کمک کند. چندین نوع دارو وجود دارد که در مدیریت علائم پانیک اتک مؤثر هستند که عبارتند از:
- بازدارندههای بازجذب سروتونین. این داروهای ضدافسردگی، بیخطر و بدون عوارض جانبی جدی هستند و معمولاً اولین گزینه دارویی برای درمان پانیک اتک محسوب میشوند. این نوع داروها مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا هستند. برخی از این داروها که برای درمان اختلال پانیک تجویز میشوند عبارتند از فلوکسیتین (پروزاک)، پاروکستین (پاگزیل، پگزوا) و سرترالین (زولوفت)
- سرتونین و بازدارندههای بازجذب نرو اپی نفرین. این داروها نیز جزء داروهای ضدافسردگی هستند. ونلافاکسین (افکسور ایکس آر) یک داروهای مورد تأیید سازمان غذا و داری آمریکا در درمان پانیک اتک است.
- بنزودیازپین ها. این داروهای آرامشبخش برای آرام شدن سیستم عصبی تجویز میشوند. بنزودیازپین ها برای درمان پانیک اتک مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا هستند و برخی از آنها عبارتند از آلپرازولام (زاناکس) و کلونازپام (کلووپین). بنزودیازپین ها معمولاً فقط برای یک دوره کوتاه باید مصرف شوند زیرا اعتیادآور بوده و باعث وابستگی روحی و فیزیکی میشوند. در صورتی که مشکلات ناشی از مصرف الکل یا سوءمصرف مواد داشته باشید نباید از این داروها استفاده کنید. این داروها ممکن است با داروهای دیگر تداخل دارویی داشته باشند و باعث بروز عوارض جانبی خطرناک شوند.
اگر مصرف یک دارو در درمان بیماری شما مؤثر واقع نشد ممکن است پزشک آن را با یک دارو یا ترکیبی از داروهای دیگر جایگزین کند تا تأثیر آنها افزایش یابد. به یاد داشته باشید که ممکن است بهبود علائم چندین هفته پس از شروع مصرف این داروها آغاز شود.
همه داروها، عوارض جانبی دارند و برخی از انها نیز در برخی موقعیتها مانند بارداری تجویز نمیشوند. در مورد عوارض جانبی و خطرات احتمالی ناشی از مصرف این داروها با پزشک خود صحبت کنید.
سبک زندگی و درمانهای خانگی
در حالی که پانیک اتک و اختلال پانیک با اقدامات درمانی تخصصی برطرف میشود اما رعایت و به کارگیری برخی نکات خوددرمانی و خود مراقبتی که در زیر توضیح داده شده نیز به مدیریت علائم کمک میکنند:
- برنامه درمانی خود را دنبال کنید. مواجهه با ترس ممکن است دشوار باشد اما درمان به شما کمک میکند که احساس نکنید در منزل خود گروگان هستید.
- به یک گروه حمایتی بپیوندید. با پیوستن به یک گروه از افراد مبتلا به پانیک اتک یا اختلالات اضطراب میتوانید با افرادی که مشکلاتی مشابه شما دارند ارتباط پیدا کنید.
- از مصرف کافئین، الکل، استعمال دخانیات و مواد مخدر اجتناب کنید. همه این مواد پانیک اتک را تحریک یا تشدید میکنند.
- به کارگیری روشهای مدیریت استرس و تکنیکهای آرامبخشی. به عنوان مثال، یوگا، تنفس عمیق و شل کردن عضلات نیز مفید واقعمی شود. هر دفعه یک عضله بدن را کشیده و سپس آن را به طور کامل رها و شل کنید تا تنش در همه عضلات از بین رفته و بدن شما شل شود –
- از نظر فیزیکی فعال باشید. فعالیتهای هوازی ممکن است اثر تسکینی بر خلق و خوی شما داشته باشد.
- به اندازه کافی بخوابید. به اندازه کافی بخوابید تا در طول روز احساس خوابآلودگی نداشته باشید.
پیشگیری
به کارگیری توصیههای زیر ممکن است برای بیماران حمله عصبی مؤثر واقع شوند:
- پانیک اتک را تحت درمان قرار دهید تا از تشدید علائم یا تکرر حملات پیشگیری شود.
- برنامه درمانی خود را دنبال کنید تا از عود مجدد علائم پانیک اتک یا بازگشت آن جلوگیری شود.
- به طور منظم و مستمر ورزش ایروبیک نه قدرتی انجام دهید زیرا نقش مهمی در محافظت از شما در برابر اضطراب دارد.