Hits: 0
مفصل زانو به شدت در معرض آسیب و جراحت قرار دارد، زیرا حتی در هنگام راه رفتن نیز 3 برابر وزن بدن شما فشار روی آن قرار دارد. درد زانو هنگام پایین رفتن از پله، بالا رفتن از پله، چمباتمه زدن، آهسته دویدن و ورزش کردن اغلب به دلیل فشار بیشتر بر روی زانوها شدیدتر میشود. تمام اینها گفته شد تا بدانید داشتن زانوی قوی و سالم بر کیفیت زندگی شما تاثیر بسیار مهمی میگذارد. کارهایی که باید برای تسکین درد خود انجام دهید و چگونگی انجام آنها همه به درک علت اصلی درد زانوی شما بستگی دارد.
اگر به نظر میرسد درد حاد (کوتاه مدت) زانوی شما در حال تبدیل شدن به درد مزمن (بلند مدت) است، باید با پزشک خود مشورت کنید. به طور کلی، وقتی که درد زانوی شما بیش از 90 روز طول بکشد، باید به دکتر فیزیوتراپی مراجعه کنید، هرچند میتوانید زودتر از این موعد نیز برای درمان خود اقدام کنید. دردی که نسبت به آنچه برای مشکل فعلی شما انتظار میرود طولانیتر شده ، یک علامت هشداردهنده است که نشان میدهد درد شما در حال تبدیل شدن به درد مزمن است.
محل درد و آناتومی زانو
شما درد را در داخل یا روی زانوی خود احساس میکنید؟ این یک سرنخ مهم در مورد این است که چه ساختارهایی در زانوی شما به دلیل آرتروز، جراحت یا سایر اختلالات دچار آسیب شده است. داشتن درک کاملی از آناتومی زانو برای تشخیص محل درد و ساختار مفصل آسیبدیده بسیار مفید است.
درد زانو در قسمت داخلی زانو
- رباط کولترال میانی (MCL): این رباط معمولاً هنگام انجام فعالیتهای ورزشی، به طور معمول در حرکات پیچشی یا برشی، کشیده یا پاره میشود.
- مینیسک میانی: این بافت یک لایه محافظ برای مفصل زانوی شما ایجاد میکند، و اغلب در فعالیتهای ورزشی مجروح میشود و ممکن است با تکرار حرکاتی مثل اسکوات یا حرکات پرشی آسیب ببیند. افرادی که “زانوی ضربدری” دارند بیشتر در معرض خطر آسیبدیدگی این ساختار قرار دارند.
- کمپارتمان مفصل میانی: کمپارتمان مفصل میانی یکی از مناطق رایجی است که در آرتروز درگیر میشود. آرتریت به طور معمول با افزایش سن ایجاد میشود. آسیبهای قبلی زانو نیز شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آرتروز قرار میدهد.
- بورسیت پس آنسرین: عارضهای به نام بورسیت در اثر التهاب این ناحیه به دلیل فشارهای مکرر ایجاد میشود. در این عارضه درد کمی در زیر مفصل زانو روی استخوان ساق پا ایجاد میشود.
درد زانو در قسمت خارجی زانو
- رباط صلیبی جانبی (LCL): این رباط معمولاً در حین فعالیتهای ورزشی، به طور معمول هنگام حرکات پیچشی یا برشی، کشیده یا پاره میشود.
- مینیسک جانبی: این بافت یک لایه محافظ برای مفصل زانوی شما ایجاد میکند، و اغلب در فعالیتهای ورزشی مجروح میشود و ممکن است با تکرار حرکاتی مثل اسکوات یا حرکات پرشی آسیب ببیند. افرادی که دارای پای پرانتزی هستند، بیشتر در معرض خطر آسیبدیدگی این ساختار هستند که منجر به درد در قسمت خارجی زانو میشود.
- کمپارتمان مفصل جانبی: آرتروز معمولاً بین انتهای جانبی استخوان ران و ساق شما ایجاد میشود. درد ناشی از آرتروز در قسمت خارجی زانو (جانبی) کمتر از درد در قسمت داخلی زانو (داخلی) است.
درد زانو در قسمت جلوی زانو
- رباط صلیبی قدامی (ACL): این رباط معمولاً در ورزشکارها، به طور معمول هنگام حرکات پیچشی یا برشی، کشیده یا پاره میشود.
- تاندونها:
- تاندونیت پاتلا: این آسیبدیدگی معمولا فقط در ورزشکارانی اتفاق میافتد که ورزش آنها نیاز به پرشهای مکرر دارد.
- تاندونیت چهار سر ران: این آسیبدیدگی به طور معمول در افرادی دیده میشود که بیش از اندازه حرکت دیپ اسکوات انجام میدهند.
- کمپارتمان مفصل پاتلار:
- آرتریت پاتلا: آرتروز معمولاً در زیر کشکک زانو اتفاق میافتد و در حین فعالیتهایی که به خم شدن عمیق زانو نیاز دارند، شدت مییابد.
- اختلال پاتلوفمورال: ناشی از جا به جایی نادرست زانو نادرست زانو در حین حرکت است.
درد زانو در قسمت پشت زانو
- رباط صلیبی خلفی (PCL): این رباط معمولاً در حرکات ورزشی، به طور معمول هنگام حرکات پیچشی یا برشی، کشیده یا پاره میشود.
- ماهیچه پوپلیتئال: یک عضله کوچک در قسمت پشت زانو است که به کشیده شدن زانو کمک میکند و هنگام آسیبدیدگی، بالا رفتن از پلهها و دویدن میتواند دردناک باشد.
- بورسیت پوپلیتئال: تجمع بیش از حد مایعات در پشت زانو میتواند باعث ورم این پد چربی شود. در این عارضه غالباً برآمدگی بزرگی ظاهر شده که با فشرده شدن و خم شدن عمیق زانو باعث درد میشود.
علائم مرتبط با درد زانو
صاف نشدن زانو
این علامت بیشتر در اثر آسیب مینیسک ایجاد میشود. در این حالت معمولا با کشش زانو احساس فشار زیادی در زانو ایجاد میشود و دامنه حرکت آن را محدود میکند. دامنه حرکت زانو معمولاً با استراحت ترمیم شده و حرکات ورزشی کمک میکند تا انعطافپذیری و پایداری زانو بهبود یابد.
صدای کرک و پوپ (کرپیتوس)
صداهای کرک و پوپ (کریپتوس) هنگام خم شدن زانو عادی تلقی است و به تنهایی نباید باعث نگرانی شما شود. اما اگر همراه با این صداها درد و احساسات و “سایشی” را تجربه میکنید، ممکن است علامت این باشد که غضروف زانو در حال فرسودگی است. یکی از اولین علائم استئوآرتریت پاتلوفمورال، کرپیتوس دردناک است. در این حالت، لازم است به پزشک مراجعه کنید تا اگر دچار اختلال دژنراتیو پیشروندهای شده باشید، آن را تشخیص داده و درمان کند.
تعادل ضعیف و بیثباتی
آیا در عبور از زمینهای ناهموار یا بالا و پایین رفتن از پلهها دچار مشکل میشوید؟ این مشکل احتمالاً نتیجه ضعف عضلات و ضعف پروپریوسپتیو (تعادل) است. هر دوی این علائم در حین و بعد از آسیب اولیه شایع هستند. یک مربی حرفهای یا یک دکتر فیزیوتراپی با تجربه میتواند متناسب با نیاز شما، یک برنامه ورزشی مناسب را ارائه دهد.
چگونه می توان علت درد زانو را تشخیص داد؟
برای تعیین دقیق علت درد زانو، یک بررسی دقیق لازم است. دکتر فیزیوتراپی در معاینه فیزیکی باید ارزیابی کند که آیا درد در واقع از خود زانو ناشی میشود یا خیر. گاهی اوقات درد زانو از منبع دیگری مانند آسیب مفصل ران ناشی میشود. “درد مرجع” به این معنی است که یک آسیب یا بیماری در یک قسمت از بدن باعث ایجاد درد در محل دیگری میشود.
در هنگام تشخیص، دکتر فیزیوتراپی شما اطلاعاتی را در نظر میگیرد که شامل موارد زیر است:
- مشخصات بیمار. برخی از بیماریها بیشتر در افراد با ویژگیهای خاص بروز میکند. به عنوان مثال، استئوآرتریت در افراد مسن شایعتر است، و بیماریهای مرتبط با استفاده بیش از حد در افرادی که در فعالیتهای ورزشی شرکت میکنند بیشتر است. چاقی نیز میتواند عاملی در بروز برخی مشکلات باشد.
- تاریخچه پزشکی بیمار. پزشک برای تعیین منابع احتمالی آسیب از جمله تصادفات رانندگی یا صدمات ورزشی، سؤالاتی را مطرح میکند. پزشک همچنین از شما سؤال میکند که درد را کجا و چه زمانی احساس میکنید.
- نتایج معاینه فیزیکی. پزشک عضله، تاندون یا غضروف زانوی شما را حرکت داده و بررسی میکند تا علائم ناشی از آسیب را شناسایی کند. این معاینه شامل بررسی محل درد مانند پشت زانو، جلوی زانو یا داخل یا بالای زانو است.
- نتایج تصویربرداری و آزمایشهای دیگر. بعضی اوقات برای شناسایی آسیبهای ساختاری یا ناهنجاریها از اشعه X ، MRI یا آزمایشات تشخیصی دیگر استفاده میشود.
درمان درد زانو
استراحت
درد و التهاب زانو اغلب نشانهای از آسیب ساختاری در زانو است. اگر درد از نظر ماهیت خفیف باشد، اغلب در طی یک هفته یا دو هفته استراحت برطرف میشود. از سرگیری فعالیتهای عادی به سرعت میتواند باعث آسیب ساختاری بیشتری شود و زمان بهبودی لازم را افزایش دهد.
یخ
هنگامی که مفصل زانو تحریک شود، التهاب ایجاد شده و باعث ایجاد درد و سفتی میشود. قرار گرفتن ناحیه ملتهب در معرض سرما باعث محدود شدن رگهای خونی و کاهش تورم میشود.
فشردهسازی
سیستم گردش خون برای گردش مجدد خون به قلب شما نیاز به انقباض عضلات دارد. در هنگام درد، منطقه آسیبدیده تمایل کمی به حرکت دارد که باعث میشود مایعاتی ساخته و التهاب ایجاد شود. استفاده از بریسهای فشردهسازی میتواند به تسهیل زهکشی و گردش طبیعی خون کمک کند.
بالا بردن پا
درست مانند فشردهسازی، بالا بردن پای مصدوم تا روی قلب میتواند به کاهش تورم و بهبود گردش خون کمک کند.
داروهای ضد درد
- مسکنهای غیرتجویزی (OTC): داروهای مشکن غیرتجویزی مانند ایبوپروفن و استامینوفن میتوانند دردهای خفیف تا متوسط را به سرعت تسکین دهند. این داروها معمولاً برای استفادههای کوتاهمدت تا میانمدت بیخطر هستند اما برای مدت طولانی نیاز به نظارت پزشکی دارند.
- مسکنهای تجویزی: کسانی که از درد شدید رنج میبرند، اغلب کاندیدای NSAID های قدرتمندتر مانند سلکوکسیب یا داروهای مخدر هستند. معمولاً این موارد پس از آسیبدیدگی، برای افراد مبتلا به آرتروز شدید یا بعد از عمل جراحی تجویز میشود.
استفاده از بریس
بریسهای زانو میتوانند گزینه مناسبی برای کسانی باشند که همراه با درد زانو، ناپایداری و ضعف زانو را نیز تجربه میکنند. انواع مختلفی از بریسهای زانو وجود دارد که در صدمات مختلف استفاده میشود.
- آستینهای زانو معمولاً از پنبه الاستیک یا نئوپرن ساخته میشوند. گرما و فشردهسازی این بریسها میتواند به کاهش التهاب کمک کند و باعث شود که زانوی شما سفت نشود.
- بریسهای پایداری زانو میتوانند نرم باشند یا یک قاب سفت و سخت داشته باشد که دومی پشتیبانی بیشتری را ارائه میدهد. این نوع بریس به شما کمک میکند تا هنگام خم شدن مفصل، زانوی شما دچار مشکل نشود.
- بریسهای زانویی کاهشدهنده بار برای مراقبت از زانو در افراد مبتلا به آرتروز به طور خاص طراحی شدهاند. این بریسها فشار را از قسمتهای خاصی از زانو برمیدارند که به کاهش درد و حفظ کل مفصل کمک میکند.
- بریسهای توانبخشی زانو بعد از عمل برای محدود کردن حرکت مفصل برای اطمینان از بهبودی کامل مفصل استفاده میشوند. به عنوان مثال بریسهای ACL غالباً در حدی اجازه میدهند زانوی خود را صاف كنید.
فیزیوتراپی
مهم است که تشخیص صحیح برای همه آسیبهای زانو انجام شود و درمان در سریعترین زمان ممکن آغاز شود.
تکنیکهای فیزیوتراپی میتواند شامل تمرینات تقویتی ویژهای برای اصلاح عدم تعادل عضلات، ماساژ بافت نرم، حرکت دادن مفاصل و استفاده از ارتوتیکهای سفارشی (بیومکانیک) برای اصلاح پرونیشین بیش از حد پا باشد. فیزیوتراپی ارتباط مستقیمی با درد پاتلوفمورال دارد و ارزیابی فیزیولوژیکی کامل توسط فیزیوتراپیستهای ماهر برای تعیین عدم تعادل در پای شما قابل انجام است.
طب سوزنی، شوک درمانی، سونوگرافی درمانی، دستگاه تنس، مگنت تراپی و ازن درمانی نیز به عنوان روشهای مؤثر برای تسکین درد زانو اثبات شده است.
ورزش
ورزش بهترین درمان توصیه شده برای درد زانو است. با این وجود، نوع تمرینی که باید انجام دهید بستگی به نوع آسیب زانو دارد. به طور کلی برنامههای ورزشی با هدف کاهش درد زانو در تلاش برای تقویت عضلات باسن، ران و ساق پا انجام میشود. برای اینکه اطمینان حاصل کنید که برنامه ورزشی شما متناسب با وضعیت شما است و آن را به صورت صحیح انجام میدهید، با یک دکتر فیزیوتراپی یا یک مربی حرفهای مشورت کنید. توجه داشته باشید که اگر زانوی شما دچار آسیب جدی ساختاری شده است (پارگی رباط صلیبی قدامی، پاره شدن منیسک و غیره) ورزش میتواند برای شما خطرناک باشد و ممکن است به مفاصل شما آسیب برساند.