کاربرد اولتراسوند تراپی در فیزیوتراپی چیست؟

در اولتراسوند تراپی از امواج صوتی با فرکانس بالا که فرای قدرت شنیداری بشر است استفاده می‌شود. این امواج صوتی با فرکانس بالا می‌توانند به درمان زخم‌ها و آسیب‌دیدگی‌ها کمک کنند. اولتراسوند در فیزیوتراپی در مواردی که بافت نرم مانند عضلات، فاشیا، بورس و تاندون‌ها دچار آسیب‌دیدگی شده باشند می‌تواند التهاب و درد را کاهش داده، روند بهبودی را تسریع کند.

اولتراسوند تراپی یکی از این روش‌های درمانی در فیزیوتراپی محسوب می‌شود که با استفاده از انتقال حرارت به بافت‌های نرم عمیق بدن، به فرایند بهبود بیماران کمک خواهد کرد و می‌تواند تقریباً برای تمامی صدمات مفید واقع شود. متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی از تکنیک اولتراسوند برای درمان تمامی دردهای سیستم اسکلتی- عضلانی استفاده می‌نمایند. متخصصین ما از طریق این تکنیک، بدون استفاده از تابش اشعه‌های مختلف، به ارزیابی تاندون‌ها و بافت‌های نرم بدن می‌پردازند و با استفاده از این روش درمانی به کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی اندام‌ها و بهبود عملکرد شما کمک می‌نمایند. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴  با ما تماس بگیرید.

موارد کاربرد اولتراسوند تراپی


میزان شدت و فرکانس در اولتراسوند تراپی متغیر بوده و به موردی که تحت درمان قرار گرفته بستگی دارد اما اساساً یکی از بخش‌های برنامه فیزیوتراپی به خصوص در موارد زیر است:

  • انقباض و گرفتگی عضلات، تاندون و فاشیا؛ که به طور غیرعادی کوتاه شده و خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده‌اند مانند فاسیت پلانتر
  • درد مزمن پایین کمر؛ کاربرد اولتراسوند در درمان درد پایین کمر زمانی که دلیل فیزیکی مشخصی برای آن وجود نداشته باشد.
  • درد دنبالچه، که دردی است که در قسمت دنبالچه ایجاد شده و منشأ آن نامشخص است.
  • آسیب‌دیدگی‌های ورزشی و گرفتگی، رگ به رگ شدن و اسپاسم عضلات
  • بیماری‌های التهابی مفاصل، تاندون‌ها و استخوان مانند استئوآرتریت، روماتیسم مفصلی، التهاب تاندون و بورسیت؛ زیرا جریان خون و تولید کلاژن (پروتئین اصلی در بافت نرم) را افزایش می‌دهد.
  • افزایش تولید کلاژن در بافت فیبروزی شکل گرفته در اسکارها و بافت‌هایی که از قبل آسیب دیده‌اند.

مزایای اولتراسوند تراپی


اولتراسوند تراپی یک روش غیرتهاجمی، آسان و ارزان است. در این فرایند نیازی به انجام عمل جراحی نیست و اسکاری از آن به جای نمی‌ماند همچنین بیمار در معرض اشعه قرار نمی‌گیرد. این روش را می‌توان به راحتی در مطب یا در منزل انجام داد. اولتراسوند تراپی برای موارد زیر مؤثر است:

  • کاهش و از بین بردن تورم و التهاب
  • کاهش درد در عضلات و مفاصل
  • گرفتگی و سفت شدن عضلات و مفاصل
  • رفع اسپاسم های عضلانی
  • کاهش گرفتگی در بافت‌های بدن
  • تسریع روند بهبودی زخم‌ها
  • آماده‌سازی عضلات و مفاصل برای انجام تمرینات کششی و ورزش

مکانیزم اولتراسوند تراپی


اولتراسوند تراپی با دو مکانیزم کار می‌کند: مکانیزم حرارتی و مکانیزم مکانیکی

مکانیزم حرارتی

مکانیزم حرارتی اولتراسوند از امواج صوتی با الگوی پیوسته برای نفوذ در عمق بافت‌ها استفاده می‌کند و باعث ایجاد لرزش‌های میکروسکوپی در این بافت‌ها می‌شود. این افزایش دما در ناحیه تحت درمان، بافت را گرم‌تر کرده و جریان خون و نرخ متابولیسم را در بافت افزایش می‌دهد.

اولتراسوند تراپی مکانیکی

اولتراسوند تراپی مکانیکی از امواج صوتی پالسی برای نفوذ عمیق‌تر استفاده می‌کند که باعث شکل‌گیری حباب‌هایی در بافت نرم برای انقباض و انبساط می‌شود و در نتیجه تورم و التهاب در بافت کاهش یافته و درد از بین می‌رود.

اولتراسوند چگونه کار می‌کند؟

آنژیوژنز یا رگ زایی

اثر مکانیکی اولتراسوند متمرکزشده می‌تواند در سلول‌های اندوتلیال اثر متقابل ایجاد کرده و باعث رگ زایی شود – فرآیندی که در آن عروق خونی جدید از عروق ازپیش‌موجود شکل می‌گیرند.

انسداد و انعقاد رگ‌های خونی

با استفاده از اولتراسوند متمرکزشده با قدرت و انرژی بالا می‌توان عروق خونی را با استفاده از حرارت منعقد یا مسدود کرد.

از بین بردن لخته خون

انرژی مکانیکی ناشی از  دستگاه اولتراسوند متمرکزشده می‌تواند باعث لرزش اطراف خون لخته شده بشود. این لرزش باعث شکست لخته خون شده یا آن را برای واکنش به درمان‌های دارویی آماده می‌کند.

ایمونومدولاسیون

اولتراسوند می‌تواند فعالیت‌های عصبی را بدون آسیب دیدن ساختارهای عصبی تحریک یا قطع کند. با استفاده از اولتراسوند پالسی کم انرژی می‌توان پالس‌های عصبی را تحریک کرده یا آن‌ها را معکوس و قطع کرد. این اثر بالقوه می‌تواند حملات صرع را قطع کرده و انقباضات عضلانی را تحریک کند.

حساسیت‌زایی نسبت به شیمی‌درمانی

با حرارت دادن به تومورها می‌توان آن‌ها را برای شیمی‌درمانی آماده کرد که به این اثر، حساسیت‌زایی گفته می‌شود. حساسیت‌زایی می‌تواند انتقال عامل‌های شیمیایی تومور را افزایش و اثر موضعی آن‌ها را بهبود دهد در حالی که با کاهش دوز مورد نیاز برای دست‌یابی به مزایای بالینی، آسیب‌دیدگی سیستماتیک هم کم می‌شود.

سونوداینامیک تراپی

برخی عوامل شیمیایی باعث مرگ طبیعی سلول‌هایی که در معرض برخی طول موج‌های نوری یا اولتراسوند قرار می‌گیرند می‌شود. تصور بر این است که این مکانیزم با تولید نوعی از اکسیژن واکنشی و راکتیو در سلول‌هایی که در معرض عوامل حساس به نور هستند، عمل می‌کند.

کاشت سلول های بنیادی

اثر مکانیکی اولتراسوند متمرکزشده قابلیت بهبود لانه گزینی، نفوذپذیری و حفظ سلول‌های بنیادی در ناحیه هدف را دارد. این اقدام از طریق افزایش حالت چسبندگی سلولی مولکول‌ها و ترشح جذب‌کننده‌های شیمیایی انجام می‌شود.

انقباض عروقی

زمانی که اولتراسوند متمرکزشده در عروق خونی با ارسال پالس‌های کوتاه اختلال ایجاد می‌کند، به طور موقتی قطر عروق خونی کاهش می‌یابد. به طور مشابه اثر حرارتی اولتراسوند متمرکزشده می‌تواند انقباض عروقی بلندمدت ایجاد کند تا ناهنجاری‌های عروقی را درمان کند.

نحوه انجام اولتراسوند تراپی


در هنگام انجام اولتراسوند تراپی، ناحیه تحت درمان که با یک ژل برای افزایش تأثیر اولتراسوند پوشانده شده است با پرآب اولتراسوند ماساژ داده می‌شود. پرآب اولتراسوند (که با ژل آب پوشیده شده است) روی پوست ناحیه آسیب‌دیده کشیده می‌شود، یا در یک روش دیگر، قسمت تحت درمان بدن در آب گرم قرار داده می‌شود و پرآب اولتراسوند درون آب با فاصله ۵ میلی‌متر روی سطح پوست ناحیه مشکل‌دار کشیده می‌شود. سر پرآب اولتراسوند باید در تمام مدت حرکت داده شود تا از کویتیشن و ایجاد درد در بافت پیشگیری شود. اولتراسوند تراپی به‌خودی‌خود ساده و سریع انجام می‌شود و ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. این فرایند می‌تواند یک یا چند مرتبه در روز انجام شود که به اهداف درمانی بستگی دارد.

بهبودی


بهبودی پس از اولتراسوند تراپی به حرفه‌ای انجام شدن درمان بستگی دارد زیرا استفاده از شدت و فرکانس صحیح بسیار مهم است. اولتراسوند تراپی معمولاً قسمتی از برنامه درمانی جامع فیزیوتراپی است که شامل ماساژ و انجام تمرینات ورزشی مناسب می‌شود. این اقدامات درمانی می‌تواند فرایند بهبودی را تسریع کنند.

موارد عدم استفاده


با این که اولتراسوند تراپی یک روش آسان و بی‌خطر است اما زمانی که در بافت اشتباه به کار برده شود یا به طور نامناسب از آن استفاده شود می‌تواند باعث آسیب‌دیدگی‌های جدی شود؛ بنابراین به دستورالعمل‌ها و موارد منع مصرف که در زیر به آن‌ها اشاره شده است توجه کنید:

  • این روش درمانی را نباید در چشم‌ها و اطراف آن، ناحیه تناسلی (به خصوص در مردان)، ناحیه شکم، محل جراحی‌های اخیر ستون فقرات یا نزدیک بافت‌های عصبی به کار برد زیرا ممکن است باعث آسیب‌دیدگی این نواحی حساس در بدن شود.
  • اولتراسوند تراپی نباید در مواردی که عفونت حاد، سرطان و غده‌های بدخیم وجود دارد، مورد استفاده قرار گیرد زیرا ممکن است باعث گسترش عفونت یا تومور شود.
  • در بیماری‌های ترومبوآمبولیک نباید از اولتراسوند تراپی استفاده کرد زیرا احتمال حرکت لخته خونی را افزایش می‌دهد.
  • بیمارانی که از پیس میکر استفاده می‌کنند نباید تحت درمان با اولتراسوند قرار گیرند زیرا ممکن است در عملکرد دستگاه پیس میکر اختلال ایجاد کند. عموماً نباید از اولتراسوند در بیمارانی که ایمپلنت‌های فلزی دارند استفاده کرد زیرا افزایش گرما در فلز ممکن است باعث سوختگی بافت‌های اطراف آن شود.