درمان زخم پای دیابتی با روش‌های فیزیوتراپی، کفش، کفی و جوراب مخصوص

پیشگیری و مراقبت از زخم پاهای دیابتی اولین اولویت افراد مبتلا به دیابت است. حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد افراد مبتلا به دیابت حداقل یک مرتبه در طول زندگی خود دچار زخم پا شده‌اند. اگر این زخم تحت مداوا قرار نگیرد ممکن است به سرعت عفونی شود بنابراین باید از این زخم‌ها به دقت مراقبت شود زیرا ممکن است منجر به قطع عضو شده یا احتمال ابتلا به بیماری‌های خطرناک و جدی را افزایش دهند. بدون برنامه مراقبت‌های پیشگیرانه درست، زخم پای دیابتی می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای درمان عفونت و قطع عضو به بار آورد. خوشبختانه می‌توان قبل از عفونی شدن با مراقبت صحیح از ایجاد زخم پای دیابتی پیشگیری کرده و با تکنولوژی جدید فیزیوتراپی آن را درمان کرد.

زخم‌ها در افراد مبتلا به دیابت غالباً به سختی بهبود می‌یابند زیرا مشکلاتی که برای عصب‌ها و گردش خون ایجاد می‌شود مانند نوروپاتی محیطی و بیماری‌های انسداد شریانی مانع بسته شدن زخم‌ها می‌شود. درمان این زخم‌های بهبود نیافته در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی به طور کلی شامل دبریدمان یا تخلیه زخم، تخلیه بافت‌های مرده و کنترل عفونت است. استفاده از میکرو واس تراپی و شاک ویو تراپی توانایی بدن را در التیام زخم‌ها به میزان زیادی افزایش می‌دهد. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ با ما تماس بگیرید.

برخی از علل بروز زخم‌های دیابتی التیام نیافته عبارتند از:


بالا بودن سطح قند خون

بالا بودن سطح قند خون در بدن باعث می‌شود که عروق بدن گرفته و مسیر عبور خون باریک شود. در نتیجه خون و اکسیژن به مقدار کاهی به زخم نرسیده و بدن قادر نیست زخم‌ها را به طور طبیعی التیام دهد.

گردش ضعیف جریان خون

گردش جریان خون در پاهای افراد مبتلا به دیابت ضعیف است که می‌تواند در توانایی بدن در جنگیدن علیه عفونت و التیام زخم‌ها اختلال ایجاد می‌کند.

آسیب‌دیدگی عصب‌ها

قند خون کنترل نشده می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی عصب‌ها در افراد مبتلا به دیابت شود. در افراد مبتلا به آسیب‌دیدگی عصبی؛ یک بریدگی، تاول یا زخم جراحی کوچک روی پا که به آن توجه نشود و تحت مداوا قرار نگیرد ممکن است منجر به عفونت شده و در روند بهبودی زخم پای فرد دیابتی اخلال ایجاد کند.

مسائل مربوط به سیستم ایمنی بدن

دیابت می‌تواند سیستم ایمنی بدن را کند کند که باعث می‌شود بدن در ارسال به موقع گلبول‌های سفید برای مقابله با باکتری‌های در محل زخم‌های دیابتی پا دچار اشکال شود.

عفونت

از آنجا که دیابت باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود، بدن افراد مبتلا به دیابت بیش از افراد دیگر در معرض ابتلا به عفونت است.

عواملی که باعث ابتلا به زخم پای دیابتی می‌شوند


همه افراد مبتلا به دیابت در معرض ابتلا به زخم پای دیابتی هستند که می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. برخی از عوامل که احتمال ابتلا به زخم پای دیابتی را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • استفاده از کفش‌های نامناسب و نامرغوب
  • عدم رعایت بهداشت (نشستن پاها)
  • پیرایش نادرست ناخن‌ها
  • مصرف الکل
  • بیماری‌های چشمی ناشی از ابتلا به دیابت
  • بیماری‌های قلبی
  • بیماری‌های کلیوی
  • چاقی
  • استعمال دخانیات (مسدود کردن گردش جریان خون)

علائم


زخم پای دیابتی تقریباً همیشه در کف پاها در جایی که محل وارد آمدن فشار است ایجاد می‌شوند. پوست به دلیل فشار وارده ناشی از وزن بدن فاسد شده و در نهایت تبدیل به زخم‌های سرباز می‌شود. این زخم‌ها اغلب در زیر پوست پینه‌هایی را ایجاد می‌کنند که به دلیل نوروپاتی دیابتی، بیمار نمی‌تواند آن ها را احساس کند. برخی از علائم زخم پای دیابتی عبارتند از:

  • تورم، تغییر رنگ و گرم شدن اطراف زخم
  • ترشحات بدبو از زخم
  • درد و گرفتگی در زمانی که زخم لمس می‌شود.
  • پینه‌ای یا ضخیم شدن پوست در اطراف زخم
  • تب و لرز در مراحل پیشرفته بیماری

عوارض


زخم‌های پای دیابتی در صورتی که به سرعت تحت درمان قرار نگیرند عوارضی مانند سلولیت، استئومیلیت (عفونت استخوانی) و گانگرن یا قانقاریا ایجاد می‌کنند. زخم پای دیابتی غالباً باید تخلیه شوند و بافت مرده آن ها به دقت برداشته شود.

تشخیص


پزشک شدت زخم‌ها را به صورت زیر تقسیم‌بندی می‌کند.

مرحله صفر: زخم مشخص نیست.

مرحله ۱: زخم سطحی است.

مرحله ۲: زخم‌ها عمیق بوده و در لایه درم گسترش یافته‌اند.

مرحله ۳: زخم عمیق بوده و با آبسه، عفونت استخوانی یا سپسیس مفصلی همراه هستند.

مرحله ۴: انگشتان پا یا پاشنه پا دچار گانگرن یا قانقاریا می‌شوند.

مرحله ۵: گانگرن یا قانقاریا همه پا را در برمی‌گیرد.

در زمان مراقبت از زخم‌های دیابتی هر چه سریع‌تر این زخم‌ها شناسایی شوند، درمان آن ها ساده‌تر انجام می‌شود. اجتناب از تبدیل‌شدن زخم‌ها به طبقه‌بندی‌های مرحله یک به بعد برای پیشگیری از بروز سریع عفونت‌های غیرقابل‌کنترل ضروری است.

درمان


دارو

عفونت اولین نگرانی در برنامه‌های درمانی زخم‌ها است. از آنجا که نرخ شیوع و مرگ‌ومیر در افراد مبتلا به زخم‌های دیابتی بالا است باید از روش‌های تهاجمی‌تر کنترل عفونت استفاده شود. هم آنتی بوتیک‌های موضعی و هم آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای تمام افراد مبتلا به زخم پای دیابتی که علائم عفونت حتی در حالت خفیف آن ها دیده می‌شود باید تجویز شود. آنتی‌بیوتیک‌های موضعی می‌توانند باکتری‌ها را کاهش داده و از پا در برابر آلودگی‌های بیشتر محافظت کرده و از گسترش عمیق‌تر عفونت در زخم جلوگیری کنند.

کاهش فشار روی زخم پا با کفی، کفش و جوراب طبی

در بیشتر برنامه‌های درمانی در افراد مبتلا به زخم پای دیابتی، کاهش فشار با استفاده از کفی، کفش و جوراب دیابت طبی یک عامل مهم در پیشگیری از بروز عوارض است.

  • گچ کلی ثابت: بازتوزیع مساوی فشار در قسمت پایینی پا می‌تواند طول دوره بهبودی را کاهش دهد. به هر حال گچ گرفتن پا همیشه بهترین گزینه نیست به خصوص در زمانی که زخم‌های عفونی باز هستند.
  • ابزار متحرکی که فشار را از روی پا کاهش می‌دهند مانند واکرهای گچی متحرک یا صندل‌های مخصوص نیز در برخی موارد استفاده می‌شوند.
  • واکرهای طبی خود نگهدارنده شارکوت: پوتین‌های CROW که از ترکیب پلی‌پروپیلن و پلاستازوت ساخته شده‌اند. این واکرهای طبی سطح کامل تماس را با استفاده از کفی غلتکی تأمین می‌کنند.
  • سیستم یکپارچه طبی و پروتزی: مدل سیستم یکپارچه طبی و پروتزی برای زخم جلوی پا طراحی شده است. این "نیم کفش" دارای دورسی فلکشن ۱۰ در جه ای و پاشنه ۴ سانتی‌متری است تا جلوی کف پا با زمین تماس پیدا نکند.

 تخلیه زخم

اگر گردش جریان خون در پاهای شما خوب باشد، پزشک زخم پای شما را با عملی که به آن تخلیه زخم یا دبریدمن گفته می‌شود، درمان می‌کند. در این عمل بافت آسیب‌دیده همراه با پینه اطراف آن برداشته می‌شود.

پانسمان و مراقبت از زخم

انتخاب پانسمان مناسب برای زخم‌های دیابتی در موفقیت‌آمیز بودن درمان این زخم تأثیر زیادی دارد. پانسمان مناسب زخم به حفظ تعادل رطوبت (نه خیلی خشک و نه خیلی خیس) در محیط اطراف آن کمک کرده و باعث تخلیه و بهبودی سریع‌تر زخم می‌شود.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی یک روش درمانی عالی برای بهبود سریع زخم‌های بافت نرم پیچیده است. شاک ویو تراپی در کوتاه مدت و بلند مدت نتایج مثبتی در درمان زخم پای دیابتی در افراد مبتلا به دیابت دارد. شاک ویو تراپی، پرفیوژن بافتی محلی و رگ زایی را افزایش می‌دهد.

میکرو واس تراپی

زخم‌های دیابتی در دست‌ها و پاها به  میکرو واس تراپی واکنش خوبی نشان داده و نتایج شگفت‌انگیزی به دنبال خواهد داشت. جریان هلی بسیار کم یا میکروکارنت اثر زیادی در میکروسیرکولاسیون دارند که نتیجه آن، واکنش بسیار خوب به درمان است. بدون وجود جریان خون مؤثر در بافت‌ها، اکسیژن و مواد مغذی به بافت نمی‌رسند و مواد زائد ناشی از متابولیسم هم نمی‌توانند بافت را ترک کنند.

  • تسریع در بهبودی با میکروکارنت با ایجاد سیکل یا چرخه لرزش و استراحت عضلانی، خون از طریق میکروسیرکولاسیون به طور مؤثری پمپاژ شده، بسترهای وریدی را تخلیه کرده و سطح اکسیژن را در بافت‌ها افزایش می‌دهد. این کار به نوبه خود اکسیژن و مواد لازم را برای تسریع فرایند بهبودی تأمین می‌کند.
  • تحریک رگ زایی با میکروکارنت: میکروکارنت های الکتریکی، رگ زایی را تحریک می‌کنند که دران مویرگ‌های جدید شکل گرفته و شبکه مویرگی متراکم‌تر و پرچگالی تری در بافت‌ها ایجاد می‌شود و زمینه را برای رشد و ترمیم بافت جدید در فرایند بهبودی تأمین می‌کند.
  • تحریک فعالیت فیبروبلاست با میکروکارنتک میکروکارنت های الکتریکی به طور مستقیم فعالیت‌های فیبروبلاست ها را در فرایند بهبودی تحریک می‌کند. در فرایند بهبودی زخم‌های ایسمیک ابتدا فیبروبلاست شروع به ساخت چارچوبی برای انواع سلول‌ها مانند سلول‌های پوست و رشد مویرگ‌ها می‌کند. جریان الکتریکی میکروکارنت جریانی است که در عمق نفوذ کرده و تمام بافت‌ها را اعم از بافت‌های پوستی و بافت‌های استخوانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  • نوروپاتی معکوس با میکروکارنت: میکروکارنت موفقیت فوق‌العاده‌ای در معکوس کردن نوروپاتی در پاهای دیابتی در حال درمان داشته به طوری که بهبودی که به کمک این روش حاصل شده است به مدت ۴ سال دوام داشته است. تا کنون هیچ نوع تکنولوژی یا مداخلات درمانی دیگر برای معکوس کردن نوروپاتی دیابتی به جز میکروکارنت شناخته نشده است. این یک مزیت طبی منحصر بفرد میکروکارنت است که هنوز مشخص نیست که چگونه اتفاق می‌افتد. ممکن است به دلیل بهبود گردش جریان خون که عصب‌ها را تغذیه می‌کند یا یک عمل ناشناخته مستقیم روی عصب‌ها این کار انجام شود.

 درمان های خانگی

برخی اقدامات درمانی که برای زخم پای دیابتی می‌توان در منزل انجام داد عبارتند از:

  • خشک نگه داشتن زخم‌ها و استفاده از پوشش‌های پانسمانی مناسب
  • حفظ سطح مناسب گلوکز و قند خون برای تسریع روند بهبودی
  • تمیز کردن روزانه زخم با پمادهای موضعی مناسب
  • اجتناب از پیاده‌روی زیاد با پای زخم
  • استفاده از کفش‌های طبی بنددار یا چسبی که با پارچه جیر نرم یا چرم ساخته شده‌اند.
  • استفاده از جوراب‌های طبی که کفی مضاعف برای حفاظت از پا دارند.

پیشگیری


مانند بیماری‌های دیگر، پیشگیری معمولاً بهترین درمان است. شما هم می‌توانید از ایجاد زخم‌های پای دیابتی با انجام اقدامات زیر پیشگیری کنید:

  • هر روز پاهای خود را با آب و صابون شسته و از لوسیون های مرطوب‌کننده استفاده کنید. این کار اولین گام ضروری برای بهبود و افزایش سلامت پاها است.
  • پوست خود را قوی و سالم نگه دارید تا در برابر جراحات، ترک‌خوردگی و تاول‌زدگی مقاومت داشته باشد زیرا اینها ممکن است منجر به ایجاد زخم دیابتی در پا شوند.
  • همیشه از کفش‌های مناسب و جوراب‌های مخصوص با کفی اضافی استفاده کنید تا از سایش پا به کفش و ایجاد تاول پیشگیری شود.
  • ناخن‌های پا را تمیز و کوتاه نگه دارید تا زا تجمع چرکی زیران جلوگیری شود