درمان درد و التهاب کشکک زانو (علائم زانوی دوندگان) چیست؟

التهاب کشکک زانو که به‌عنوان زانوی دوندگان نیز شناخته‌شده است، یک اختلال شایع و جدی است که بر کشکک زانو تأثیر می‌گذارد. التهاب کشکک زانو از عضله چهار سر ران شروع  می‌شود و رو به پایین تا پشت زانو و در جلوی استخوان درشت‌نی (استخوان ساق پا) گسترش میابد. هنگام انقباض عضلات چهار سر، تاندون کشیده و پا صاف می‌شود که امکان انجام حرکاتی مانند لگدزدن، دویدن، یا پیاده‌روی فراهم می‌شود.اختلال زانوی دوندگان در ورزشکارانی شایع است که باید سریع بپرند یا در سرعت‌بالا به‌صورت ناگهانی توقف کنند و در ورزشکاران مرد نسبت به زنان شایع‌تر است.

درمان فیزیوتراپی در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی در بیشتر مواردِ التهاب کشکک زانو (زانوی دوندگان) شامل کاهش درد و التهاب اولیه از طریق یک برنامه توان‌بخشی شامل کایروپراکتیک، تکنیک‌های استئوپاتی، درمان دستی، ماساژ درمانی، الکتروتراپی، اولتراسوند، لیزر درمانی، شاک ویو تراپی، و ورزش‌های خاص (ورزش زانوی دوندگان) و کشش‌های مخصوص تقویت تاندون زانو است. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره و رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

علل زانوی دوندگان


گمان می‌رود که علت زانوی دوندگان فشار دائمی در کشکک یا تاندون چهار سر در حین پرش باشد اما به‌طورکلی حتی اگر فردی در ورزش‌های پرشی نیز شرکت نکند ممکن است به اختلال زانوی دوندگان دچار شود.

عوامل خطر


عوامل خطر عبارت‌اند از: افزایش وزن بدن، زانوی پرانتزی یا کجی زانو، بالا بودن یا پایین بودن غیرطبیعی کاسه زانو و نابرابری طول دوپا. بعضی علل شایع زانو ورزشکار عبارت‌اند از:

  • فشار مکرر به تاندونی که کاسه زانو را به استخوان قلم پا متصل می‌کند(درد ساق پا)
  • انجام فعالیت‌های فیزیکی شدید یا مکرر مانند پریدن یا دویدن
  • افزایش ناگهانی شدت فشار روی ساق پا مثلاً در حین ورزش
  • کشیدگی عضلات پاها و همچنین کاهش انعطاف‌پذیری در ران و همسترینگ
  • عدم تعادل عضلات، به این معنی که اگر شما با برخی از عضلات بیش از دیگر قسمت‌ها کار کنید کشیدگی و پارگی تاندون زانو باعث درد در زانوی دوندگان می‌شود.
  • استفاده از آستروئیدها اغلب عضلات و تاندون‌ها را ضعیف می‌کنند و درنتیجه باعث ایجاد زانوی دوندگان می‌شود.
  • آرتروز، به‌طور خاص روماتیسم، که باعث التهاب مفصل زانو می‌شود.

علائم


علائم زانوی دوندگان (التهاب کشکک زانو) شامل این موارد است:

  • درد کشکک زانو دقیقاً پس از فعالیت.
  • درد غیرقابل‌تحمل در ناحیه کشکک زانو در طول فعالیت و بعدازآن.
  • درد ممتد در ناحیه کشکک زانو در طول فعالیت طولانی‌مدت و بعد از آن به‌طوری‌که ادامه‌ی فعالیت را بسیار دشوار می‌کند.
  • افزایش تدریجی درد در ناحیه کشکک زانو به‌طوری‌که فرد را از شرکت در فعالیت‌ها محروم می‌کند.
  • ناراحتی و درد در حین انجام فعالیت‌های روزانه. کشکک زانو کمک می‌کند تا زانو در طول فعالیت‌های روزانه مانند لگد زدن، بالا رفتن از پله، و یا خم شدن صاف شود.
  • ورم. مانند بسیاری از آسیب‌های زانو، زانوی دوندگان ممکن است باعث تورم خفیف مفصل زانو شود.
  • کبودی و یا قرمزی. در موارد شدید و یا بلافاصله پس از آسیب حاد، تغییر رنگ مفصل زانو نیز ممکن است قابل‌توجه باشد.

تشخیص


  • معاینه‌ی بدنی. قسمت آسیب‌دیده زانو به‌منظور تعیین وجود تورم، محدودیت حرکت، خراش، کبودی، و یا دیگر علائم زانوی آسیب‌دیده ارزیابی می‌شود.
  • سابقه پزشکی. آسیب قبلی می‌تواند خطر صدمه مجدد به‌زانو را افزایش می‌دهد.
  • عکس‌برداری. بعد از معاینه فیزیکی زانو، پزشک ممکن است اشعه X یا ام آر آی (MRI) را کمک به تشخیص نهایی تجویز کند.

درمان


R.I.C.E (استراحت، یخ، فشرده‌سازی، و بالا بردن)

روش  R.I.C.E (استراحت، یخ، فشرده‌سازی، و بالا بردن) بهترین رویکرد توصیه‌شده برای کنترل آسیب‌های بافت نرم است. هدف به حداقل رساندن تورم، التهاب و درد و سپس ارائه بهترین شرایط درمان است.

گرم/ سرد کردن

در این درمان از هر دو منبع حرارت و سرما استفاده می‌شود به این صورت که دمای بافت آسیب‌دیده داخلی (در این مورد کشکک زانو) را افزایش می‌دهند درحالی‌که اجازه می‌دهند بافت سطح خنک باشد.

مسکن‌ها

درصورتی‌که ورزشکار علائم درد مربوط به‌زانوی دوندگان را تجربه کند، مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID ها) ممکن است به کاهش ناراحتی کمک کند.

تزریق کورتیکواستروئیدها

در این درمان، به بیمار معمولاً پلی دوکانول یا کورتیکواستروئیدها برای کاهش التهاب و سرعت بخشیدن به بهبود کشکک زانو تزریق می‌شود.

زانوبند

پزشک ممکن است از بیمار بخواهد تا برای ثابت نگه‌داشتن کشکک از زانوبند یا چسب زانو استفاده کند.

فیزیوتراپی

در فیزیوتراپی  ممکن است از الکتروتراپی به شکل اولتراسوند یا لیزر درمانیبرای کاهش التهاب و همچنین کاهش درد، کاهش اسپاسم عضلانی، کاهش تحریک اعصاب، شکستن بافت اسکار و درمان سریع‌تر استفاده شود. ماساژ دستی تاندون نیز ممکن است به‌خصوص در موارد مزمن بیشتر مفید باشد. همچنین برنامه توان‌بخشی کامل متشکل از ورزش‌های تقویت زانو هم ممکن است توصیه شود.

کایروپراکتیک و استئوپاتی

در کایروپراکتیک و استئوپاتی پزشک ممکن است زانو را برای ارزیابی محدودیت مفصل نیز معاینه و از درمان دستی استفاده کند. درمان دستی شامل فشارهای سریع و خاص به مفاصل گرفته و ناتراز با هر دودست و یا یک دستگاه به نام فعال‌کننده است. درمان دستی به کاهش درد و التهاب و بهبود تحرک، انعطاف‌پذیری و درمان کمک می‌کند.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی شامل ارسال پالس‌های الکتریکی به بافت‌های عضلانی اطراف کشکک برای نیرو واردکردن به بافت‌های آسیب‌دیده است. نیروی ساطع‌شده از امواج الکتریکی بافت‌های نرم پاره یا آسیب‌دیده را درمان می‌کند.

طب سوزنی

در طب سوزنی، با کمک یک دوربین آرتروسکوپی سوزن‌ها بدون سرنگ در مناطق آسیب‌دیده قرار داده می‌شوند. روش طب سنتی برای درمان دژنراتیو مفصل زانو، که ممکن است علت صدمه باشد، استفاده می‌شود.

ورزش‌های زانو ورزشکار

توجه شود ورزش‌های زانوی دوندگان ارائه‌شده در زیر، صرفاً جهت آگاهی بوده و انجام آن‌ها بدون تجویز پزشک معالج توصیه نمی‌شود.

تمرینات قدرتی

  • چمباتمه تک‌پا گریز از مرکز

هدف از این تمرین صرف زمان بیشتر برای فشار به تاندون است. این تمرین باید تا زمانی که عضله چهار سر کاملاً خسته شده است انجام شود.

 

  • چمباتمه

این تمرین را ۳ دور و هر دور با ۱۰ تکرار در موقعیت و زوایای مختلف انجام دهید. به فرم بدن دقت داشته باشید.

  • حرکت لانج یا قیچی

این تمرین را ۳ دور و هر دور با ۱۰ تکرار انجام دهید. این حرکت شامل لانج جلو، لانج معکوس،لانج پهلو و لانج مورب است.

  • طناب زدن

قبل از هرگونه فعالیت بدنی  با طناب زدن بدن را گرم‌کنید. در این تمرین تمرکز بر تمرین مچ پا و فرود آرام است.

ورزش‌های انعطافی

بخش مهمی از درمان التهاب کشکک زانو بازگشت انعطاف‌پذیری است زیرا که انقباض عضله چهار سر ران و عضلات پشت ران با التهاب کشکک زانو مرتبط است. بنابراین، قطعاً کشش عضلات اطراف زانو را در برنامه بازتوانی خود قرار دهید.

  • کشش راکتوس فموریس

با یک پا جلو و یک زانو به پایین نیم زانو بزنید. پا عقب را خود به دیوار تکیه دهید یا روی یک نیمکت بگذارید. عضلات شکم را منقبض کنید و بدون اینکه بیش‌ازحد پشت را خم کنید، لگن را به جلو هل دهید. برای ۳۰ ثانیه نگه دارید و ۳ بار تکرار کنید.

  • کشش همسترینگ

اگر فرم مفصل ران مناسب است، این وضعیت را برای ۳۰ ثانیه نگه دارید و ۳بار تکرار کنید. در غیر این صورت به جای رساندن دست به پای جلو، سعی کنید ناف خود را به زانو برسانید. برای ۳۰ ثانیه نگه دارید و ۳بار تکرار کنید.

  • کشش مچ پا

این کشش را به مدت ۳۰تا ۶۰ ثانیه در هر پا نگه دارید. تحرک ضعیف مچ پا به شکل‌دهی ضعیف زنجیره‌ی جنبشی منجر می‌شود. قبل از انجام هرگونه فعالیت که در آن زانوها جلوتر از انگشتان پا قرا می‌گیرند، کشش مناسب مچ پا را انجام دهید.