درمان با نوروفیدبک و بیوفیدبک در فیزیوتراپی

عملکرد‌های خاص بدن مانند تنظیم فشار خون، گیرنده‌های حسی، دمای پوست، سیسام گوارشی، ضربان قلب و سیگنال‌های مغزی همگی به صورت غیر ارادی توسط مغز و سیستم عصبی کنترل می‌شوند و در اغلب موارد این کنترل به صورت ناخودآگاه است. در روش‌های درمان با نوروفیدبک و بیوفیدبک با استفاده از سنسورهای الکتریکی به بیماران کمک می‌شود که از آنچه در بدن آنها رخ می‌دهد آگاه شوند و بتوانند به صورت خودآگاه تغییراتی در طرز تفکر خود ایجاد کنند به نحوی که بتوانند تا حدودی واکنش‌های بدن خود نسبت به درد، بیماری یا آسیب را کنترل کنند.

متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی ابتدا وضعیت شما را مورد ارزیابی قرار می‌دهند و سپس در مورد تعداد جلسات درمانی مورد نیاز شما و روند درمانی، بهترین توصیه ممکن را به شما می‌کنند. بسیار مهم است که این موضوع را بدانید که اغلب افراد حداقل به ۱۵ الی ۲۰ جلسه‌ی درمانی نیاز دارند تا بتوانند به نتایج آشکار و قابل مشاهده برسند و تاثیر درمان با بیوفیدبک بر علائم خود را ببینند. برای آنکه بتوانید بهترین نتایج ممکن را ار درمان‌های نوروفیدبک و بیوفیدبک (به عنوان روش‌های درمانی جایگزین و مکمل) ببینید لازم است که برای این کار وقت کافی بگذارید و تلاش کنید. ما می‌توانیم با کمک این روش بسیاری از مشکلات و بیماری‌های بزرگسالان مانند سوء مصرف مواد، تمایل به خودکشی، اضطراب و افسردگی را درمان کنیم. ما همچنین می‌توانیم به افراد مسن و سالمند کمک کنیم که با وجود بالا رفتن سنشان همچنان عملکرد مغزی خوبی داشته باشند. خبر خوب این است که تقریبا تمامی افراد با هر نوع عملکرد مغزی می‌توانند از این روش درمانی بهره ببرند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت می‌توانید از شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴  استفاده نمایید.

بیوفیدبک چیست


درمان بیوفیدبک یک روش درمانی بدنی-ذهنی است که به افراد می‌آموزد چگونه به نحو موثرتری بدن خود را به طور آگاهانه کنترل کنند تا بتوانند سلامت خود را بهبود دهند و یا روند درمانی خود را تسریع بخشند. برخی از عملکرد‌هایی که می‌توان با کمک درمان بیوفیدبک بهبود بخشید عبارتند از امواج مغزی، تنش عضلانی، رسانایی بدن، ضربان قلب و گیرنده‌های عصبی.

نوروفیدبک چیست


نوروفیدبک تراپی با اسم نروتراپی یا نوروبیوفیدبک نیز شناخته می‌شود و در واقع نوع خاصی از درمان بیوفیدبک است که در آن عملکرد مغز بیمار به طور همزمان به او نشان داده می‌شود تا بتوان به بیمار آموزش داد که عملکرد مغز خود را به طور آگاهانه منظم کند. در این روش سنسورهایی روی مغز قرار داده می‌شوند و این سنسورها به دستگاهی متصل هستند که پالس‌های دریافتی از مغز را اندازه گیری می‌کند و سپس بعد از آن که این پالس‌ها تقویت کرد آن را ثبت کرده و نتیجه را روی صفحه‌ی کامپیوتر نشان می‌دهد.

تفاوت بیوفیدبک و نوروفیدبک


بیوفیدبک یک واژه‌ی کلی برای هرگونه روش درمانی است که در آن از ابزارهای پزشکی به منظور نان دادن عملکرد‌های مختلف بدن استفاده می‌شود، عملکردهایی که بدون کمک این دستگاه‌ها قابل تشخیص نیستند. درمان نوروفیدبک نیز نوع خاصی از درمان بیوفیدبک است که در آن از الکترودهایی (الکتروانسفالوگرام) برای نشان دادن عملکرد مغز استفاده می‌شود. درمان بیوفیدبک به شما کمک می‌کند که به طور آگاهانه عملکرد مغز خود را کنترل کنید تا بتوانید به نحو بهتری استرس و سایر مشکلات ناشی از استرس را درمان کنید. در روش درمان نوروفیدبک، این ما نیستیم که رفتار جدید را می‌آموزیم، بلکه مغز عملکرد جدیدی را می‌آموزد. همانگونه که ما می‌آموزیم که راه برویم و دوچرخه سواری کنیم و تمامی حرکات در ذهن ما ثبت می‌شود، مغز نیز می‌تواند بیاموزد که چگونه می‌تواند وظایف سخت و پیچیده را بسیار کاراتر و سریع‌تر انجام دهد.

کاربرد


در صورتی که درمان بیوفیدبک و نوروفیدبک را همراه با سایر روش‌های درمانی به کار ببرید، این روش می‌تواند در درمان بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات موثر و نتیجه بخش باشد:

  • میگرن، سردرد، سردردهای گردنی
  • استرس شدید
  • اضطراب
  • فیبرومیالژیا
  • درد کمر و درد پایین کمر
  • درد گردن
  • در‌های مفصلی (درد شانه، درد آرنج، درد زانو، درد لگن، درد مچ دست، درد مچ پا)
  • درد فک
  • آسیب‌های ورزشی
  • سکته‌ی مغزی
  • آسیب‌های مغزی
  • فشار خون بالا
  • فوبیا
  • استرس بعد از تروما
  • اختلالات خواب
  • سندرم رینود

مزایا


مزایای درمان بیوفیدبک و نوروفیدبک به این موضوع بستگی دارد که شما می‌خواهید با کمک این روش چه مهارتی را بیاموزید. برای مثال، ممکن است یاد بگیرید که دستان خود را گرم نگه دارید که این کار به خودی خود به کاهش فشار خون و سردرد‌های میگرنی کمک می‌کند. در صورتی که بیاموزید عضلات صورت، گردن و شانه و کمر خود را شل کنید می‌توانید سردردهای تنشی، درد فک، درد کمر و یا مشکل دندان قروچه را بهبود دهید. مزایای درمان نوروفیدبک بسیار وسیع هستند. برای مثال شما ممکن است بیاموزید که عملکرد مغز خود را تغییر دهید تا تفکرات مبهم و منفی را از خود دور کنید و بتوانید افکار خود را شفاف تر و توانایی درک خود را بیشتر کنید.

درمان


علاوه بر این که بیماران به صورت دیداری و شنیداری از ابزارهای درمان بیوفیدبک، بازخورد دریافت می‌کنند، پزشک نیز به آن‌ها می‌آموزد که چگونه با استفاده از تکنیکهایی روزانه تمرین کنند تا عملکرد خود را بهبود دهند. در ادامه با برخی از موفق‌ترین تکنیک‌های درمان بیوفیدبک آشنا می‌شوید:

  • ریلکس کردن تدریجی عضلات
  • ریلکس کردن عمقی عضلات
  • تنفس و آگاهی از وضعیت عضلات
  • تصور بصری
  • تمرین تمرکز باز
  • حساسیت‌زدایی منظم (تکنیکی که به فرد کمک می‌کند حس کنترل درونی داشته باشد)
  • فرم‌های ریلکسیشن کوتاه (برای مثال: ساکت کردن واکنش، پویش استرس بدنی)
  • تکنیک‌های انتقال برای وارد کردن استراتژی‌های آموزش داده شده در زندگی روزمره

تجهیزات مورد استفاده


بسته به عملکرد فیزیولوژیکی که قرار است مورد بررسی قرار گیرد، از تجهیزات و ابزارهای بسیار متعددی برای انجام درمان بیوفیدبک و نورویدبک استفاده می‌شود. برخی از مدالیته های مورد استفاده در  درمان بیوفیدبک عبارتند از:

  • الکترومیوگراف (EMG): ارسال اطلاعات مربوط به تنش عضلانی
  • ترمومترهای بازخوردی: دمای پوست را نشان می‌دهند.
  • الکترودرموگراف (EDG): جریان الکتریکی پوست را اندازه‌گیری می‌کند که این جریان اغلب به فعالیت غدد عرقی مربوط می‌شود.
  • الکتروانسفالوگراف (EEG): امواج مغزی را اندازه گیری می‌کند و فعالیت‌های الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. این دستگاه اغلب برای درمان نوروفیدبک به کار می‌رود.
  • پنوموگراف: تعداد دفعات اتساع و انقباض قفسه سینه و تعداد تنفس فرد را اندازه‌گیری می‌کند.
  • فوتوپلتیسموگراف (PPG): جریان خون در یک ناحیه مشخص، پالس حجم خونی، ضربان قلب و میزان تغییر ضربان قلب را نشان می‌دهد.
  • الکتروکاردیوگرام (ECG): اطلاعاتی در مورد فعالیت الکتریکی قلب و تغییرات ضربان قلب ارائه می‌دهد.
  • هوموانسفالوگراف(HEG): اندازه‌ی خون حاوی اکسیژن و خون بدون اکسیژن در مغز را اندازه‌گیری می‌کند.
  • کاپنومتر (یا کاپنوگراف): با اندازه‌گیری میزان دی‌اکسید کربن در بازدم، کیفیت تنفس بیمار را نشان می‌دهد.
  • رئواِنسفالوگراف (REG): میزان جریان خون در مغز را اندازه‌گیری می‌کند.
  • دستگاه فشار هوا: که اغلب برای اندازه‌گیری عملکرد عضله به کار می‌رود.

فرآیند درمان بیوفیدبک و نوروفیدبک


ما چند الکترود روی سر بیمار قرار می‌دهیم تا بتوانیم امواج مغزی را بررسی کنیم. سیگنال‌های دریافت شده از این الکترودها توسط کامپیوتر پردازش می‌شوند و ما نتایج این پردازش اطلاعاتی را دریافت کرده و برخی اطلاعات خاص را از آن استخراج می‌کنیم (این اطلاعات شامل امواج مغزی می‌شوند که بیشتر به هم مشابه هستند). درحالی که بیمار سعی دارد سطح فعالیت مغز خود را کنترل کند، ما نتایج این پردازش و استخراج اطلاعات را به بیمار نشان می‌دهیم و همچنین یادآور می‌شویم که در نظر داریم برخی از سیگنال‌های خاص را بیشتر دریافت کنیم. ما اطلاعات اولیه را ممکن است به صورت یک بازی کامپیوتری به بیمار ارائه دهیم. بیمار به‌طور فعال با به‌کارگیری مغز خود به این بازی کامپیوتری مشغول می‌شود. در نهایت با ارسال بازخوردهای دریافت شده از مغز به طور مداوم و سعی در کنترل برخی سیگنال‌های مغزی خاص، بیمار قادر خواهد بود که به فعالیت مغزی خود کنترل داشته باشد و عملکرد مغزی خود را منظم‌تر و کارآمدتر کند. این‌که ما چه فرکانس‌هایی را هدف قرار می‌دهیم و به سیگنال‌های کدام نواحی مغز گوش می‌دهیم، به بیماری یا مشکل خاص بیمار بستگی دارد.

نتیجه درمان


درمان بیوفیدبک و نوروفیدبک، پروسه‌های آموزشی هستند و بنابراین نتایج آن به تدریج آشکار می‌شوند. در اغلب موارد، اولین پیشرفت‌های به دست آمده بعد از چند جلسه‌ی درمانی آشکار می‌شوند. هدف نهایی درمان این است که بیمار به اندازه‌ی کافی آموزش‌های لازم را دریافت کند که نتایج این آموزش‌ها ثابت و ماندگار باشند.

به چند جلسه‌ی درمانی وبا چه فواصل زمانی نیاز دارید؟


تعداد جلسات درمانی هریک از بیماران به نتایج ارزیابی‌های بالینی بستگی دارد. بیماران معمولا به ۲۰ تا ۱۲۰ جلسه‌ی درمانی نیاز دارند که در اغلب موارد تعداد جلسات درمانی مورد نیاز چیزی در میانه‌ی این دو عدد است. بیماران باید حداقل دوبار در هفته مراجعه کنند. توصیه می‌شود که در ابتدای روند درمان، بیمار تا جایی که می‌تواند با فواصل زمانی کمتر به کلینیک مراجعه کند (۳ تا ۷ بار در هفته برای ماه اول) تا پروسه‌ی درمانی به خوبی آغاز شود. هر جلسه‌ی درمانی تقریبا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

آیا نتایج درمان، دائمی است؟


درمان بیوفیدبک و نوروفیدبک، پروسه‌های درمانی هستند و بنابراین زمانی که شما به پیشرفت‌هایی در آموزش خود دست یافتید، نیازی به آموزش مجدد نیست، مگر این که مجددا یک آسیب سخت یا یک اتفاق ناخوشایند یا استفاده از مواد موجب شود که به دستاوردهای آموزشی شما لطمه وارد شود.

عوارض جانبی


درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک که توسط تکنسین آموزش‌دیده و مجرب انجام می‌شود،تقریبا بدون عوارض است. عوارض جانبی احتمالی نیز در صورتبروز کاملا قابل کنترل هستند و می‌توان با ایجاد تغییر در نحوه‌ی اعمال درمان این عوارض را برطرف کرد.

هزینه


هزینه‌ی انجام درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک  به طور معمول به میزان تجربه‌ی فیزیوتراپیست، وسایل به کار رفته برای درمان و ویژگی‌های خاص برنامه‌ی درمانی بستگی دارد. برخی از بیمه‌های درمانی، بیوفیدبک و نوروفیدبک را درمان‌های آزمایشی و تجربی محسوب می‌کنند و بنابراین هزینه‌های آن را پوشش نمی دهند. برخی از بیمه‌های درمانی نیز تنها تحت شرایط خاصی هزینه‌های درمان نوروفیدبک و بیوفیدبک را پوشش می‌دهند.