درد شانه و کتف (شانه درد): علت و درمان آن با فیزیوتراپی

درد شانه یکی از مشکلات بسیار شایع در بین بیماران است. درد شانه ممکن است مستقیما از خود مفصل شانه ناشی شود و یا به سایر ساختار‌های بدن مانند گردن، دیافراگم یا قلب مربوط باشد. مشکلات مربوط به مفصل شانه که بیش از همه شایع هستند، دارای برخی ویژگی‌ها و علائم مشترک هستند. در هنگام ارزیابی و معاینه‌ی شانه‌ی دردناک، بسار مهم است که به دنبال علائم هشداردهنده‌ای بود که نشان می‌دهند نیاز به بررسی‌ها و تست‌های تشخیصی بیشتر و احتمالا درمان‌های اورژانسی می‌باشد.

مهم‌ترین مسائل در درمان شانه درد، انجام دادن تشخیص دقیق و درست و تعیین کردن عواملی است که منجر به درد شانه شده‌اند. متخصصین ما  در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی در ابتدا به دقت شما را ارزیابی و معاینه می‌کنند تا به علت اصلی درد شانه پی ببرند و همچنین مشکلات جدی که به درمان فوری نیاز دارند را، در صورت وجود تشخیص دهند. متخصصین ما قدرت مفصل شانه و میزان حرکت‌پذیری آن را بررسی می‌کنند و در ادامه مناسب‌ترین برنامه‌ی درمانی را با توجه به شرایط شما تدوین می‌کنند. به طور کلی، برنامه‌ی درمانی شما می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تمرینات حرکتی شانه برای افزایش دامنه حرکتی مفصل شانه
  • تمرینات مخصوص برای بهبود کنترل عضلانی در ناحیه شانه
  • کایروپراکتیک، استئوپاتی و درمان دستی برای بهبود حرکت پذیری شانه‌ای که دچار خشکی و گرفتگی شده است.

مدالیته‌های درمانی برای تسکین درد از جمله: شاک‌ویوتراپی، الکتروتراپی (TENS)، اولتراسوند، لیزر سرد، مگنت‌تراپی، طب سوزنی و ماساژدرمانی.

علل درد شانه


معمولا افرادی که به درد مفصل شانه دچار می‌شوند، به طور همزمان از چند مشکل رنج می‌برند. شایع‌ترین عللی که موجب شانه درد می‌شوند، عبارتند از:

پارگی روتاتورکاف

فرسایش و تحلیل رفتن تاندون‌های روتاتور کاف با بالا رفتن سن، امری طبیعی است. تاندون روتاتور کاف به مرور زمان و با بالا رفتن سن، ضعیف شده و مستعد آسیب‌دیدگی و پارگی می‌شود. در این حالت، زمین خوردن یا ضرب دیدن شانه می‌تواند موجب پارگی کامل یا جزئی تاندون شود که با درد و ضعف عضلات همراه است که تا سه هفته تسکین نمی‌یابد

بورسیت مفصل شانه

بورسیت مفصل شانه به معنای التهاب بورس‌های مفصلی شانه است. التهاب بورس‌های زیر استخوان آکرومیون در شانه، یکی از علل شایع درد شانه است که بر اثر گیرافتادگی بورس مفصلی بین تاندون روتاتور کاف و استخوان آکرومیون، ایجاد می‌شود. درد ناشی از بورسیت شانه معمولا درقسمت بیرونی مفصل شانه حس می‌شود.

دررفتگی (یا بی ثباتی) مفصل شانه

دررفتگی مفصل شانه معمولا با درد شدیدی همراه است که هنگام تلاش برای حرکت دادن شانه حس می‌شود و این درد تا زمان جاانداختن مفصل در جای خود، ادامه دارد. حلت دیگری از دررفتگی مفصل شانه، بی‌ثباتی یا نیمه‌دررفتگی مفصل شانه است که در آن، مفصل شانه در هنگام حرکت کردن از محل خود کمی خارج می‌شود و سپس دوباره سر جای خود بازمی گردد.

شانه یخ‌زده (خشکی و گرفتگی مفصل شانه)

شانه یخزده یا کپسولیت چسبنده یکی از علل شایع درد شانه است. هرچند شانه یخ زده دارای علائم و نشانه‌های متمایز و مشخصی است، با این حال گاهی با آسیب روتاتور کاف اشتباه گرفته می‌شود. این عارضه موجب درد شدید شانه، خشکی و بی حرکتی مفصل شانه و از دست دادن قابلیت عملکردی مفصل شانه می‌شود.

شکستگی شانه (شکستگی بالای استخوان بازو)

شکستگی شانه معمولا در ناحیه بالای استخوان بازو رخ می‌دهد. استخوان بازو یا هموروس استخوانی است که بین آرنج و شانه قرار دارد.

آرتروز شانه

آرتروز شانه نیز از دیگر علل شایع شانه درد است که با بالا رفتن سن بروز می‌کند. به طور کلی، فرسایش ناشی از انجام دادن کارهای روزانه موجب آسیب به مفصل شانه می‌شود. در صورتی که شما زیاد با شانه‌ی خود کار می‌کنید و به آن فشار وارد می‌کنید و یا سابقه‌ی ابتلا به آسیب‌های شانه را دارید، احتمال بروز آرتروز مفصل شانه در شما بیشتر است.

علائم


در هنگام آسیب‌دیدگی شانه برخی از علائم بیشتر بارز هستند و برخی دیگر ممکن است نادیده گرفته شوند. بنابراین بسیار مهم است که تمامی علائم و نشانه‌ها مورد توجه قرار گیرند. علائمی که نیاز به توجه و اقدام فوری دارند عبارتند از:

  • درد شانه که بیش از یک هفته طول کشیده است.
  • درد شانه که مرتبا عود می‌کند و دوباره خوب می‌شود.
  • مشکل در بالا آوردن دست
  • درد یا مشکل داشتن در برداشتن اجسام با دست
  • درد شانه که عصر‌ها شدید‌تر می‌شود.
  • شنیدن صدای تق تق یا صدای غیر عادی مانند صدای سایش از درون مفصل شانه، در هنگام حرکت دادن شانه

انواع شانه درد

  • احساس سوزش: درد عصب‌ها
  • درد مبهم: درد مفصل یا استخوان
  • درد کلی و مبهم بعد از فعالیت فیزیکی: درد عضلات
  • درد تیز و تیرکشنده: گیرافتادگی یکی از اجزای شانه

تشخیص

مانند تمامی بیماری‌ها و مشکلات دیگر، درد شانه نیز زمانی به موثرترین شکل ممکن درمان می‌شود که علت دقیق آن به درستی تشخیص داده شود:

  • معاینه: پزشک شما ممکن است با توجه به علائم شما و بررسی شرح حال و سوابق پزشکی شما به علت درد شانه پی ببرد.
  • آزمایشات عکسبرداری: تصاویر رادیوگرافی شانه با اشعه ایکس یا اسکن ام.آر.آی می‌توانند به پزشک شما کمک کنند که به روشی غیرتهاجمی، درون مفصل شانه و بافت‌های آن را مشاهده کند.
  • تست‌های آزمایشگاهی برای مشکلات مفصل شانه: پزشک شما ممکن است انجام آزمایش خون یا سایر آزمایشات را برای تشخیص علت درد شانه تجویز کند.

 

درمان


متد R.I.C.E

آسیب حاد مفصل شانه باید با اقدامات فوری و اولیه‌ی زیر درمان شوند:

  • استراحت (Rest): از مفصل شانه و بازوی خود استفاده نکنید.
  • کمپرس سرد (Ice): قرار دادن کمپرس سرد یا انجام سرمادرمانی روی مفصل شانه موجب کاهش درد و التهاب شانه می‌شود.
  • بانداژ فشاری (Compression): اعمال بانداژ فشاری یا استفاده از شانه بند کشی موجب کاهش تورم شانه می‌شود.
  • بالا گرفتن دست (Elevate): در صورت امکان، دست خود را در موقعیتی بالاتر از قلب قرار دهید تا به کاهش تورم کمک کنید. بهترین راه برای این کار استفاده از اسلینگ (گردن آویز) بازویی است.

دارودرمانی

داروهایی مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی می‌توانند به کاهش التهاب شانه که ناشی از آرتروز یا آسیب‌دیدگی است، کمک کنند. می‌توانید در مورد داروهای پرکاربرد برای تسکین درد شانه از پزشک خود سوال کنید.

تزریق کورتیکاستروئید

در صورتی که التهاب مفصلی به یک یا تعداد کمی از مفاصل محدود باشد، ممکن است پپزشک داروی کورتیکاستروئید را مستقیما درون مفصل دردناک تزریق کند.

درمان‌های کایروپراکتیک

با وجود تمامی بافتهای همبندی که از مفصل شانه پشتیبانی می‌کنندف باز هم ممکن است راستای قرارگیری استخوان‌های مفصل شانه دچار انحراف شود و عضلات را رباط‌ها، به طور صحیح و در راستای درست،  به مفصل نیرو وارد نکنند.  این موضوع موجب گرفتگی و اسپاسم عضلانی، التهاب و درد می‌شود. انجام درمان‌های دستی ملایم بر روی مفصل شانه می‌تواند مفصل را مجددا جااندازی کند و در راستای صحیح قرار دهد.

استئوپاتی

انجام درمان استئوپاتی ملایم می‌تواند به پیشروی بهتر دوره بهبودی کمک کند. این روش موجب خونرسانی بیشتر به ناحیه آسیب‌دیده و تحریک تارهای عصبی می‌شود. استئوپاتی همچنین موجب تثبیت دوباره‌ی رباط‌ها، تاندون‌ها و عضلات شانه شده و بدین ترتیب، احتمال بروز بی ثباتی مزمن مفصل شانه (نیمه‌دررفتگی مکرر شانه) را کاهش می‌دهد.

شاک‌ویوتراپی

درد شانه می‌تواند بر اثر عواملی مانند رسوبات کلسیمی، سندرم گیرافتادگی (عصب‌ها، بورسهای مفصلی و ...) یا شانه یخ زده باشد. در موارد تاندونیت کلسیفیته (همراه با رسوب کلسیم) انجام شاک‌ویوتراپی موجب از بین رفتن کامل رسوبات کلسیم در بیش از ۸۵ درصد بیماران می‌شود.

تحریک الکتریکی عصب‌ها (TENS)

تحریک الکتریکی عصب‌ها (TENS) روشی بسیار موثر برای رفع درد شانه است. در این روش الکترودهایی نزدیک به مفصل شانه و محل درد روی پوست چسبانده می‌شوند و سپس پالس‌های الکتریکی از طریق این الکترود‌ها به سمت تارهای عصبی فرستاده می‌شوند.

درمان با لیزر سرد

لیزرتراپی سرد یکی از روش‌های درمانی ایمن، بدون درد و نتیجه بخش است که در تسریع درمان بسیاری از مشکلات شانه از جمله، تاندونیت، بورسیت و آرتروز شانه موثر است. این روش موجب کاهش التهاب، افزایش جریان خون، سرعت بخشیدن به متابولیسم سلولی، از بین رفتن بافت فیبروزی در جای زخم و تقویت بافت‌های شانه می‌شود. مکانیزم اثرگذاری لیزر موجب تسکین سریع درد می‌شود.

مگنت‌تراپی

مگنت‌تراپی را می‌توان برای درمان عارضه شانه یخ‌زده به کار برد. این روش به تسکین درد شانه و بهبود حرکت پذیری مفصل کمک می‌کند و دارای اثرات ضدالتهابی است و بدین طریق موجب کاهش درد می‌شود.

طب سوزنی

طب سوزنی نیز یکی دیگر از روش‌هایی است که ممکن است برای تسکین درد و تسریع روند درمان به کار رود. طب سوزنی با احیای جریان انرژی در بدن و شل کردن عضلات موجب تسکین درد و بهبودی می‌شود.

ورزش‌های شانه

ورزش‌های شانه برای توانبخشی بعد از آسیب‌دیدگی شانه انجام می‌شوندو در سه دسته‌ی کلی جای می‌گیرند: ورزش‌های مرحله‌ی اولیه، میانی و نهایی توانبخشی. ورزش‌های شانه ک موجب افزایش دامنه حرکتی مفصل شانه می‌شوند، معمولا در مرحله اولیه توانبخشی تجویز می‌شوند. ایجاد ثبات در مفصل شانه و کتف و اصلاح هر گونه اختلال در ستون فقرات (که بر مفصل شانه تاثیرگذار است) برای پیشگیری از بروز مجدد آسیب شانه ضروری است.