بیماری فیبرومیالژیا چیست؟ علائم، علت و درمان آن

فیبرومیالژیا سومین بیماری شایع اسکلتی عضلانی است و بعد از درد کمر و آرتروز قرار می‌گیرد. این بیماری یک تشخیص ثابت شده از عضلات و سیستم اعصاب مرکزی بیمار می‌باشد. بیماری فیبرومیالژیا در بانوان ۲۰ تا ۵۰ ساله شایع است. این بیماری همچنین در میان بیماران خانم جوان‌تر یا پیرتر دیده می‌شود. درد مزمن گسترده به ندرت در کودکان دیده می‌شود. فیبرومیالژیا ممکن است در ۲۰ تا ۳۰ درصد بیمارانی که از روماتیسم مفصلی و لوپوس اریتماتوی سیستمیک رنج می‌برند غالب باشد. این بیماری همچنین یک علامت شایع در بیمارانی است که دارو مصرف می‌کنند. تشخیص و درمان این بیماری بسیار مشکل است اما درمان‌ها و تمرین‌های فیزیوتراپی می‌توانند به مدیریت علائم آن کمک کنند.

درمان‌های فیزیوتراپی که توسط متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی استفاده می‌شوند، می‌توانند درد و سفتی ناشی از فیبرومیالژیا را تسکین دهند. برنامه‌ی معمولی درمان فیزیوتراپی شامل تمرین‌هایی است که می‌توانند اعتماد به نفس را با ورزش افزایش داده، به آرام کردن ماهیچه‌های سخت شده کمک کرده و شما را درباره‌ی بدن خود و حرکات آن آموزش دهد. به علاوه، فیزیوتراپی از طریق ایجاد حافظه‌ی جدید ماهیچه و تغییرات عصبی عضلانی به شکل مثبت برای کمک به بهبود عضلات، یاری دهنده باشد. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

علت‌ها و عوامل خطر


علت‌های فیبرومیالژیا می‌تواند با فاکتورهای زیستی، ژنتیکی و محیطی در ارتباط باشد.

  •  ژنتیک، شیوع بالای FM در میان بستگان مبتلا به FM دیده می‌شود.
  •  سن، بیشترین تشخیص این بیماری در افرادی است که سن بین ۲۰ تا ۵۰ سال دارند، گرچه شروع آن ممکن است در کودکی باشد.
  •  جنسیت، درد مفاصل با نسبت نه به یک در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود.
  •  سیگار کشیدن مزمن
  •  فعالیت‌های فیزیکی محدود
  •  اختلالات مرتبط با افسردگی
  •  اختلالات مرتبط با اضطراب
  •  استرس از نظر احساسی
  •  محرومیت از خواب
  •  عفونت ویروسی
  •  کم کاری تیروئید
  •  بیماری لنف ادم
  •  سندرم خستگی مزمن
  •  افسردگی
  •  اختلالات خواب
  •  آسیب

علائم و نشانه‌ها


درد مزمن

  •  درد به صورت متوسط تا شدید است.
  •  درد به صورت موضعی بر روی چند عضله و مفصل قرار دارد. بیماری مفصل به عنوان علت درد شناخته نشده است.
  •  درد به صورت موضعی در نواحی شانه‌ها، بازوها، گردن، کمر، ناحیه‌ی شکم، ران و پاها قرار دارد.
  •  درد به صورت گزگز، سوزش و درد شدید توصیف می‌شود.
  •  درد و سفتی بدن بیشتر در طول صبح اتفاق می‌افتد.
  •  برای برخی از بیماران، درد در طول روز بهتر شده شب هنگام بدتر می‌شود، بقیه در تمام طول روز درد دارند.
  •  درد با فعالیت، سرما، آب و هوای مرطوب، اضطراب و استرس تشدید می‌یابد.

نقاط حساس

  •  در بافت‌ها و عضلات حساس در پشت، گردن، شانه‌ها، بازوها، آرنج‌ها، ساعد، قفسه‌ی سینه، کمر، ناحیه‌ی شکم، باسن ، ساق پا و زانوها یافت می‌شود.
  •  این درد سپس از این نواحی به نواحی مجاور آناتومیک منتشر می‌شود.
  •  درد به صورت گسترده و با ایجاد حساسیت در ۱۱ تا ۱۸ ناحیه برای سه ماه یا بیشتر طول می‌کشد.
  •  نقطه‌ی حساسیت ممکن است یک جانبه یا دو جانبه باشد.
  •  منطقه‌ی غالب درد ممکن است بر یک ناحیه مانند انتهای فوقانی یا انتهای تحتانی و یا وسط بدن متمرکز باشد.
  •  منطقه‌ی آناتومیک نقاط حساسیت ممکن است با زمان تغییر کند.

مشکلات خواب

غالب بیماران از این شکایت دارند که نمی‌توانند به خواب روند یا در حالت خواب باقی بمانند و در زمان بیداری احساس خستگی می‌کنند.

سندروم خستگی مزمن (CFS)

بیماری فیبرومیالژیا به صورت غالب با درد شدید و کمتر با خستگی مرتبط است. سندروم فیبرومیالژیا (FMS) تأثیر منفی چشم‌گیری بر روی عملکرد روزانه و کیفیت زندگی می‌گذارد.

علائم ترکیبی

سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر (IBS)، اختلالات عملکرد روده، علائم وابسته به دستگاه ادراری تناسلی و سيستيت بينابيني.

اختلال شناختی

  •  افسردگی
  •  اضطراب
  •  مشکلات مربوط به حافظه و تمرکز، اختلال حافظه‌ی کوتاه مدت و بلند مدت
  •  عدم توانایی انجام چند کار در یک زمان
  •  گستره‌ی توجه، کاهش یافته
  •  استامینا یا طاقت، کاهش توانایی ورزش کردن

علائم دیگر

علائم فیبرومیالژیا دیگر شامل علائم عصبی شامل خواب رفتن و گز گز دست‌ها و پاها و سردرد شامل سردرد تنشی و سردرد میگرنی.

تشخیص


  •  بیمار باید احساس درد را در ۱۱ نقطه یا بیشتر داشته باشد تا تشخیص برای بیماری دردمفاصل انجام شود.
  •  عوامل خطر که در ارتباط با شکایت‌ها از درد و نقاط حساسیت می‌باشند، در تشخیص فیبرومیالژیا کمک کننده می‌باشند.
  •  تشخیص این بیماری مشکل است چرا که هیچ آزمایشگاه تشخیصی مشخصی برای آن وجود ندارد.
  •  تشخیص بر معاینات و سابقه‌ی علامت‌شناسی بستگی دارد.

درمان


دارو برای درمان فیلرومیلاژیا

  •  داروهای ضد افسردگی درد، افسردگی، بی‌حالی، اختلالات خواب و کیفیت سلامت زندگی بیماران مبتلا به سندروم فیبرومیلاژیا را بهبود می‌بخشد.
  •  داروهای ضد اضطراب از نظر درمانی در درمان اضطراب، بی‌خوابی، آشفتگی، حملات صرع، اسپاسم‌های عضلانی و ترک الکل مفید می‌باشد.
  •  داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، داروهایی ضد التهاب هستند و برای دردهای شدید و نیز دردهای اصلی غیر التهابی مؤثر نمی‌باشند.
  •  آرام بخش عضلات که برای درمان فیبرومیلاژیا استفاده می‌شوند شامل فلکسیریل، سوما و اسکلاکسین می‌باشند.

تزریق کورتیزون به نقطه‌ی ماشه‌ای

تزریق کورتیزون زمانی که در درمان فیبرومیالژیا مؤثر است که درد بسیار شدید بوده و با اسپاسم عضلانی همراه باشدکه دو یا چهار نقطه‌ی حساسیت را درگیر کرده باشد. درد عضلانی گسترده بر روی ۵ تا ۶ یا بیشتر نقطه‌ی حساسیت با شدت برابر ممکن است به تزریقات نقطه‌ی ماشه‌ای جواب ندهد.

درمان کایروپراکتیک

کایروپراکتیک درمان مؤثر جایگزین است که شامل کار بر روی ستون فقرات برای تسکین درد می‌باشد. این عمل باید با احتیاط انجام گیرد و شامل فشار کنترل شده بر روی محدوده‌های مفصلی از ملایم به قوی در زمان‌های مختلف و از تند به آهسته می‌باشد. گاهی اوقات بر روی دیگر مفاصل دیگر بدن نیز برای کمک به درمان ستون فقرات کار می‌شود. هدف کایروپراکتیک، افزایش تحرکات مفصل و تسکین عضلات می‌باشد.

فیزیوتراپی و الکتروتراپی

فیزیوتراپی از گرما، فرا صوت و تحریکات الکتریکی برای تسکین عضلات پیش از انجام کار بر روی ستون فقرات استفاده می‌کند.

ماساژ درمانی

ماساژ به بهبود تأمین خون به ماهیچه‌ها و همچنین به تسکین اسپاسم‌های عضلات کمک می‌کند. بافت‌های هدف می‌تواند شامل عضلات، تاندون‌ها، رباط‌ها، نیام، پوست، مفاصل و بافت‌های ارتباطی باشند. ماساژ می‌تواند با دست‌ها، انگشتان، آرنج، بازو، ساعد و پاها انجام شود.

بیوفیدبک

بیوفیدبک یک متد درمانی است که توسط متخصص فیزیوتراپی استفاده شده و شامل آموزش روش‌های فیزیولوژیکی برای کنترل برخی از فرایندهای غیر داوطلبانه‌ی بدن مانند ضربان قلب، فشار خون، کشش عضلات و دمای پوست می‌باشد. اطلاعات مورد نظارت قرار گرفته و به بیماران فیدبک داده می‌شود. بیماران برای دستکاری خوانش این دستگاه‌ها با استفاده از کنترل فیزیولوژیکی غیر داوطلبانه‌ی ذهن بر بدن، آموزش می‌بینند.

طب سوزنی الکتریکی

طب سوزنی الکتریکی، شکل تغییر یافته‌ای از طب سوزنی می‌باشد. جریان الکتریکی از میان سوزن‌ها عبور می‌کند. از آنجا که سوزن طب سوزنی بر روی نقاط مشخص طب سوزنی قرار می‌گیرد، این روش با تحریک الکتریکی از طریق پوست فرق می‌کند.

مگنت تراپی

اصول مگنت تراپ استفاده از میدان مغناطیسی ثابت ایجاد شده توسط قرارگیری آهن ربا بر روی نقاط مشخصی از بدن و القاء درد برای درمان درد مزمن می‌باشد. آهن ربا جریان خون را در بافت زیرین بهبود می‌بخشد. میدان مغناطیسی گستردگی محدودی دارد و بنابراین باعث آسیب طولانی مدت به هموگلوبین یا دیگر مؤلفه‌های خون نمی‌شود.

ورزش برای فیبرومیالژیا

درد در ناحیه‌ی گردن و شانه و بالای کمر در فیبرومیالژیا (FM) بسیار شایع می‌باشد، در واقع، درد مفاصل غالباً ابتدا در ناحیه‌ی بالایی شانه، گردن و سر خود را نشان می‌دهد. ورزش کردن می‌تواند در کمک به شما برای مقابله با درد فیبرومیالژیا در عضلات تیغه‌ای گردن و شانه مفید باشد.

  •  فشار به سر برای عضلات گردن و کتف

  •  تمرین بالا بردن سر و شانه برای عضلات بالای کمر، بازو و گردن

  •  تمرین فشار به شانه برای عضلات کتف و بالای بازو

  •  فشار کمر به سمت زمین برای عضلات میانی کمر

  •  تمرین کششی پشت برای عضلاتی پایینی و میانی کمر

  •  ورزش پل لگن برای عضلات پایین کمر

  •  تمرین زانو- قفسه‌ی سینه برای عضلات شکمی و ران

  •  تمرین کشیدن پاشنه برای عضلات ران و ساق پا

  •  تمرین فشار به زانو برای عضلات پشت ران و ساق پا

  • تمرین عضله‌ی نزدیک کننده (با توپ) برای عضلات پا