آرتروز و ساییدگی مفصل شانه چیست؟ علایم، علت و درمان آن با فیزیوتراپی

آرتروز شانه، بیماری است که یا در اثر فرسایش غیرعادی غضروف پوشش‌دهنده اطراف مفصل شانه (استئوآرتریت) یا به علت تخریب مفصل در اثر ابتلا به بیماری التهابی مرتبط با خودایمنی (آرتروز روماتوئید) یا درنتیجه وارد شدن ضربه به مفصل (آرتروز ضربه‌ای) بروز می‌یابد. حاصل این مشکلات، بروز درد منتشر، خشکی، التهاب، احساس درد در هنگام حرکت کردن، ضعف عضلات و حرکت کردن بازو به شکلی غیرعادی برای جبران مشکل می‌باشد. هرچه زودتر درد شانه را با پزشک مطرح کنید بیماری شما زودتر تشخیص داده و درمان می‌شود. آرتروز و علائم آن معمولاً به مرور زمان بدتر می‌شود اما درمان مؤثر و به‌موقع می‌تواند روند پیشرفت بیماری را آهسته کند و کمک می‌کند تا زندگی روزمره خود را بهبود دهید.

درمان آرتروز شانه به نوع آرتروز بستگی دارد. متخصصین ما در  کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی ممکن است مصرف دارو، تغییر در سبک زندگی، فیزیوتراپی (الکتروتراپی، ماساژ درمانی، کایروپراکتیک، استخوان‌درمانی)، تمرینات دامنه حرکتی و تزریق به شانه را برای شما تجویز کنند.متخصصین ما جهت افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری عضله گرداننده شانه و عضلات اطراف مفصل شانه تمرینات ورزشی مناسبی را تجویز می‌کنند تا تنش روی مفاصل مبتلا به آرتروز را کاهش و کارایی و عملکرد شانه را بهبود دهند. فیزیوتراپ جهت بازیابی دامنه حرکتی و قدرت، حرکت صحیح بازو را به بیمار آموزش می‌دهد و بیمار نیز حرکات ورزشی را در منزل انجام می‌دهد تا به‌وسیله فیزیوتراپی دامنه‌ی حرکتی حفظ و بهبود یابد. جهت مشاوره یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

انواع آرتروزهایی که شانه را تحت تأثیر قرار می‌دهند


عارضه‌ی آرتروز پنج نوع اصلی دارد که ممکن است شانه را تحت تأثیر قرار دهند. تاکنون ما درباره متداول‌ترین نوع آرتروز عارضه‌ای به نام استئوآرتریت که بیماری تخریب مفصل می‌باشد صحبت کرده‌ایم.
استئوآرتریت شایع‌ترین نوع آرتروز است که به علت آسیب مفصل در اثر ساییدگی و پارگی به وجود میاید. میانگین سنی شروع این بیماری اواسط ۶۰ سالگی می‌باشد.

آرتروز روماتوئید یا روماتیسم مفصلی (آر ای) گونه‌ای از انواع بیماری‌های خود ایمنی است، به این معنی که سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به خود حمله می‌کند. ممکن است آرتروز روماتوئید علاوه بر شانه درد منجر به بروز حساسیت نسبت به لمس، احساس سفتی، به وجود آمدن ورم غده ه ای، تب، کاهش وزن و احساس خستگی و کسالت شود.

نکروز آواسکولار یا سیاه شدن سر استخوان ران (ای وی ان) با نرسیدن خون به استخوان شانه، بافت نرم مفصل شانه از بین می‌رود. درنتیجه سلول‌های استخوان می‌میرند. ای وی ان می‌تواند براثر دررفتگی یا شکستگی استخوان شانه یا در اثر مصرف داروهای استروئیدی یا نوشیدن مقدار زیاد الکل رخ دهد. ای وی ان یک اختلال پیشرونده است که با گذر زمان بدتر می‌شود.

پارگی عضلات چرخاننده شانه براثر صدمه دیدن عضلات گرداننده شانه که شامل ماهیچه‌ها و تاندون‌هایی است که تیغه شانه را به بالای بازو متصل می‌کنند، به وجود می‌آید. این نوع از آرتروز معمولاً براثر وقوع پارگی در عضله گرداننده شانه اتفاق می‌افتد که می‌تواند باعث بروز درد شدید و سستی و ضعف شود.

آرتروز پس از سانحه (پی ای) براثر وارد شدن صدمه به شانه به وجود می‌آید. پی ای می‌تواند باعث تجمع مایع در مفصل شانه، درد و ورم شود. این عارضه معمولاً براثر آسیب‌دیدگی‌های ورزشی یا انواع دیگر سوانح یا تصادفات به وجود میاید.

علل بروز آرتروز


خطر ابتلا به آرتروز شانه با افزایش سن افزایش میابد، اما دلایل متعدد دیگر نیز برای ابتلا به آرتروز شانه وجود دارد که به سن ارتباط ندارند. برای مثال، تجربه‌ی یکبار آسیب‌دیدگی استخوان‌ها، ماهیچه‌ها، یا تاندون‌های شانه ممکن است از دلایل بروز آرتروز شانه باشد. استفاده‌ی بیش‌ازحد از شانه، بیماری‌های خود ایمنی، مصرف استروئید یا الکل و مشکلات دیگر همه می‌توانند در ابتلا به آرتروز شانه سهیم باشند.

عوامل خطر


سن: غالباً افراد در دهه‌های ۶۰ یا ۷۰ زندگی مبتلا به آرتروزها می‌شوند، اگرچه بنا به شرایط برخی افراد قبل از چهل‌سالگی دچار عارضه‌ی تخریب شدید مفصل می‌شوند.
استفاده بیش‌ازحد: استرس (فشار) بیش‌ازحد بر مفصل می‌تواند باعث تسریع روند از بین رفتن و فرسودگی غضروف شود. اگر سرعت تحلیل رفتن مفصل از سرعت ترمیم آن بیشتر باشد، فرسودگی سطح غضروف اتفاق می‌افتد.
صدمه: آسیب‌دیدگی مفصل براثر شکستگی، دررفتگی شانه و یا وارد شدن آسیب به رباط می‌تواند سطح نرم غضروف را از بین ببرد.
• عمل‌های جراحی گذشته. انواع مشخصی از عمل‌های جراحی رفع بی‌ثباتی شانه با احتمال بالاتر ابتلا به آرتروز شانه همراه بوده است.
ژنتیک: ممکن است انواع آرتروز از خویشاوندان به ارث برسند. این موضوع مخصوصاً بیشتر در آرتروزهای روماتوئید صدق می‌کند اما می‌تواند در برخی موارد علت بروز آرتروز استئوآرتریت نیز باشد.

علائم و نشانه‌ها


• رایج‌ترین علائم آرتروز شانه دردی است که با افزایش فعالیت فیزیکی افزایش می‌یابد. این درد ممکن است در یک ناحیه خاص، بین دو تیغه‌ی شانه، یا در سرتاسر ناحیه شانه تجربه شود.
• یکی دیگر از علائم شایع این عارضه، محدود بودن دامنه‌ی حرکتی است. ممکن است شما برای انجام فعالیت‌های روزانه‌ای که نیاز به بالا بردن دست دارند با مشکل روزافزونی مواجه شوید.
• در پایان باید گفت که ممکن است متوجه وجود ورمی در ناحیه‌ی شانه شوید که با لمس آن احساس درد کنید.

تشخیص


آرتروز شانه به‌راحتی با یک معاینه فیزیکی و عکس‌برداری با اشعه ایکس قابل‌تشخیص می‌باشد. در طی معاینه فیزیکی، پزشک در دامنه حرکتی شانه در جستجوی یافتن علائمی مانند درد، صدا دادن یا وجود صدای ساییدگی در مفاصل، ضعف شانه و یا حساسیت به لمس می‌باشد. عکس‌برداری اشعه ایکس از شانه، کم شدن فضای بین مفصل، کیست استخوان و خارهای استخوانی را نشان می‌دهد. افراد مبتلا به آرتروز مفصل آکرومیوکلاویکولر (بین استخوان کتف و ترقوه) در معرض ابتلا به پارگی عضله گرداننده شانه نیز می‌باشند و برای تشخیص ممکن است به انجام ام آر آی نیاز داشته باشند.

درمان


استراحت فعال

اجتناب از انجام فعالیت‌هایی که علائم را بدتر می‌کند نظیر فعالیت‌های سخت فیزیکی اهمیت دارد. احساس درد و ناراحتی مکانیزم دفاعی بدن در برابر زوال و از بین رفتن است و نادیده گرفتن این علائم یا ادامه دادن به انجام کار باوجوداین شرایط فقط باعث افزایش درد خواهد شد. فعالیت‌های سبکی که به‌راحتی انجام شود توصیه می‌شود.

یخ/حرارت

گذاشتن کیسه‌های یخ یا پدهای گرمایشی می‌تواند به از بین بردن درد موضعی کمک کند و حرارت می‌تواند موجب شل شدن گرفتگی یا اسپاسم عضلات شود. دوش یا حمام آب گرم قبل از تمرین احتمالاً باعث می‌شود که راحت‌تر بتوانید تمرین کنید.

شانه بند یا بریس شانه

در برخی از موارد خفیف تا متوسط آرتروز شانه، بستن شانه می‌تواند باعث ثبات بیشتر، برداشتن وزن و فشار از روی مفصل دارای درد و افزایش راحتی برای انجام فعالیت‌ها شود.

داروهای ضدالتهاب بدون استروئید

داروهای ضدالتهاب بدون استروئید، التهاب و درد را در شانه‌ی مبتلا به آرتروز کاهش می‌دهد. این داروها در مراحل اولیه‌ی بیماری تأثیر بیشتری دارند. زمانی که تخریب شدیدی در مفصل رخ دهد، دردی که از سایش سطوح آسیب‌دیده مفصل به وجود می‌آید نسبت به درمان پاسخ درستی نمی‌دهد.

داروهای تزریقی استروئید

تزریق استروئید در مفصل می‌تواند به بهبود آرتروز شانه کمک کند. استروئید معمولاً همراه با یک ماده بی‌حسی موضعی به بدن تزریق می‌شود و احتمالاً شما متوجه کاهش فوری درد خواهید شد. این تزریق‌ها التهاب را کم می‌کنند و به شما اجازه می‌دهند شانه‌تان را راحت‌تر حرکت دهید.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی التهاب و درد ناشی از آرتروز را کاهش می‌دهد. به‌علاوه، بیماران می‌توانند انتظار بازیابی دامنه‌ی حرکتی و انعطاف‌پذیری را داشته باشند. درمانگر ممکن است از روش‌های مانند گرما، یخ، اولتراسوند و تحریک الکتریکی، به‌کارگیری تکنیک کایروپراکتیک (فن ماساژ و جابجا کردن ستون فقرات)، استئوپاتی (استخوان‌درمانی)، متحرک کردن مفصل، ماساژ درمانی و کشش ملایم برای کمک به بهبود عملکرد آزاد و بدون درد شانه، استفاده کند.

کایروپراکتیک

روش درمانی کایروپرکتیک نمی‌تواند آرتروز را درمان کند ولی به کاهش میزان علائم کمک می‌کند. جهت حفظ انعطاف‌پذیری و حرکت عضلات، ما از روش درمان دستی استفاده می‌کنیم. متحرک کردن مفصل شانه به درمان و بهبود روزبه‌روز خشکی عضلات کمک می‌کند و ماساژ عضلات خشک و خسته باعث کاهش درد می‌شود.

ماساژ درمانی

ماساژ درمانی می‌تواند در کمک به کاهش درد و سفتی شانه‌ی مبتلا به آرتروز و بهبود دامنه‌ی حرکتی مؤثر واقع شود. بسته به نوع ماساژ، ماساژ می‌تواند آرامش‌بخش و تسکین‌دهنده و یا خشن و ضربه‌ای باشد.

تمرینات آرتروز شانه

ورزش بخش مهمی در فرآیند درمان آرتروز شانه است که اگر هر روز به‌درستی انجام شود می‌تواند بسیار مؤثر باشد. فیزیوتراپ برای شما برنامه‌ی ورزشی را تجویز می‌کند که با توجه به نیاز شما تغییر خواهد کرد.
تمرینات بهبود دامنه حرکتی: حرکات نرم شانه در دامنه‌ی حرکتی طبیعی، خشکی عضلات را کاهش می‌دهد، حرکت مفصل را حفظ و بهبود می‌بخشد و انعطاف‌پذیری عضلات را افزایش می‌دهند. پزشک برنامه‌ی ورزشی منحصربه‌فردی را برایتان تدوین می‌کند که مناسب نیازهایتان است.
تمرینات تقویت‌کننده: هدف این تمرینات حفظ و یا افزایش قدرت عضلات شانه است. تمرینات ایزومتریک بدون حرکت دادن شانه، عضلات آن را سفت و قوی می‌کند و در شانه‌های دارای درد تأثیر بیشتری دارد. تمرینات ایزومتریک به‌وسیله حرکت دادن وزنه، عضلات شانه را تقویت می‌کند.