آرتروز مچ دست: علائم، علت و درمان آن با فیزیوتراپی

آرتروز مچ دست از بیماری‌های رایج دست و مچ محسوب نمی‌شود. بلکه به نظر می‌رسد که روماتویئد بیشتر بر روی مچ دست تأثیر می‌گذارد. از علائم و نشانه‌های اصلی آرتروز مچ دست می‌توان به درد، خشکی و کم‌تحرکی مچ اشاره کرد. به دلیل اهمیت و تأثیر حرکات مچ در عملکرد دست آرتروز مچ می‌تواند تأثیر زیادی بر زندگی روزانه فرد بگذارد. آرتروز مچ دست معمولاً در افراد بالای ۴۵ سال رخ می‌دهد اما گاهی در افراد جوان‌تری که در گذشته دچار شکستگی، پیچ‌خوردگی و یا هر گونه آسیب‌دیدگی که منجر به ضعف مفاصل مچ دست شده است ، نیز رخ می‌دهد.

سفتی، درد و تورم مربوط به آرتروز می‌تواند دامنه حرکت مچ دست را به ‌شدت کاهش دهد. متخصصین ما در کلینیک فیزیوتراپی پیشرفته دکتر سعادتی با تنظیم برنامه جامع درمانی متشکل از ورزش و حرکات اصلاحی مناسب برای آرتروز مچ دست و تکنیک‌های مختلف فیزیوتراپی برای کاهش درد و ترمیم غضروف آسیب‌دیده مچ دست، به بهبود دامنه حرکتی مفصل مچ دست و افزایش قدرت عضلات آن کمک می‌کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینهٔ درمان‌های فیزیوتراپی مناسب برای آرتروز مچ دست، مشاوره با متخصصین ما  یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸  و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

چگونه مچ دست دچار آرتروز می‌شود؟


غضروف مچ دست به دلیل توانایی حرکت دست به‌صورت آزادانه و به همه‌ی جهات بسیار نرم است. به همین دلیل آسیب زودهنگام به سطحی‌ترین لایه‌ی دست باعث ساییده شدن غضروف می‌شود. به‌مرورزمان و با بیشتر شدن فشار روی دست این ساییدگی تبدیل به ترک و شکاف غضروف می‌شود که در نهایت می‌تواند باعث از بین رفتن غضروف و ساییده شدن استخوان‌ها بر روی یکدیگر شود. این امر باعث ملتهب شدن مفصل دست می‌شود که با درد و تورم همراه است. تکه‌های استخوان در مچ دست از هم جداشده و باعث قفل شدن و یا محدود شدن حرکات مچ دست می‌شوند.

دلایل آرتروز مچ دست


شکستگی مچ

آرتروز مچ دست بیشتر به دنبال شکستگی مچ رخ می‌دهد. معمولاً مچ دست به دلیل ضعیف بودن گردش خون در این ناحیه بعد از شکستگی به‌صورت کامل درمان نمی‌شود. شکستگی استخوان‌های مچ باعث تغییر ساختار آن می‌شوند و این موضوع باعث می‌شود تا هماهنگی استخوان‌های مچ دست از بین برود. بعد از این مفصل بین استخوان‌های زند زیرین و زبرین در حالتی غیرعادی قرار می‌گیرد و ساییده می‌شود و در نتیجه مچ دست دچار آرتروز می‌شود.

آسیب رباط مچ دست

آسیب‌دیدگی مچ دست گاهی می‌تواند از عوارض ناشی از آسیب‌دیدگی رباط آن باشد. به دنبال پیچیدگی مچ دست رباط آن آسیب می‌بیند و باعث بی‌ثباتی مچ دست می‌شود این موضوع منجر به آرتروز مچ دست می‌شود و می‌تواند باعث از بین رفت سطح مفاصل شود.

بیماری کین باخ یا نکروز استخوان لونیت

بیماری کین باخ  یک بیماری غیر تروماتیک است که می‌تواند باعث آرتروز مچ دست شود. در این بیماری بافت استخوان هلالی دست به دلیل کمبود گردش خون از بین می‌رود. دلیل اصلی این بیماری هنوز نامشخص است اما می‌تواند به دلیل فشار زیاد بر روی مچ دست در طول فعالیت‌های روزانه باشد.

تغییر شکل مادلانگ مچ دست

بیماری‌های مادرزادی مچ دست مانند بیماری تغییر شکل مادلانگ می‌تواند باعث آرتروز مچ شوند. بیماری تغییر شکل مادلانگ بیماری است که در طول زمان پیشرفت می‌کند بر روی استخوان زند زیرین تأثیر می‌گذارد و باعث رشد غیرعادی مچ دست می‌شود. این بیماری معمولاً در دختران نوجوان دیده می‌شود. تغییراتی که به‌واسطه بیماری‌هایی چون تغییر شکل مادلانگ و یا کین باخ در مچ دست به وجود می‌آید باعث تغییر ساختمان مفصل و درنهایت از بین رفتن  مفصل و آرتروز زودهنگام می‌شود.

علائم و نشانه‌ها

  • درد مچ دست اصلی‌ترین نشانه آرتروز مچ است. فعالیت زیاد معمولاً باعث تشدید این بیماری می‌شود.
  • با پیشرفت آرتروز و از بین رفتن قسمت‌هایی از استخوان و غضروف، حرکات مچ دست محدود می‌شود.
  • به دنبال شکستن و از بین رفتن سطح غضروف مچ دست این ناحیه ملتهب می‌شود و این التهاب منجر به تورم و درد مچ می‌شود.
  • آرتروز مچ دست از طریق کم شدن سطح غضروف میان استخوان مچ تشخیص داده می‌شود.
  • کسانی به آرتروز مچ دست دچار هستند ممکن است به‌طور ناگهانی دچار تغییر حالت شدید در مچ آسیب‌دیده شوند. این تغییر حالت تا ۴۸ ساعت باقی می‌ماند و معمولاً شامل خشکی دست در صبح و درد می‌شود.
  • با پیشرفت این بیماری علائمی که فقط در زمان حرکت دست خود را نشان می‌دادند در هنگام ثابت بودن دست نیز خود را بروز می‌دهند.

تشخیص


کلید درمان آرتروز مچ دست بسته به تشخیص متخصص فیزیوتراپی دارد. متخصص فیزیوتراپی برای تشخیص درست از دست عکس رادیولوژی و ام آر آی می‌گیرد و محل دقیق قسمت آسیب‌دیده را مشخص می‌کند.

درمان


اصلاح فعالیت‌های روزانه

آموزش بیماران یکی از بهترین راهکارها در درمان آرتروز مچ دست است. با شناخت کامل بیماری آرتروز بیماران می‌توانند با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود این بیماری را راحت‌تر تحمل کنند.

استراحت

درد و ناراحتی مچ دست با استراحت بهبود پیدا می‌کند. در حقیقت استراحت در مراحل اولیه‌ی بیماری و در زمان‌هایی که مچ دست ملتهب می‌شود ضروری است.

درمان سرد و گرم

یخ درمانی نیز در درمان آرتروز مچ دست مؤثر است. می‌توان در هر ساعت به مدت ۲۰ دقیقه از کمپرس یخ بر روی مچ دست استفاده کرد. استفاده از ایرکست‌ها برای مچ و دست  یک نمونه مناسب برای بستن دست و استفاده از یخ به‌صورت هم‌زمان است. به کمک این ایرکست‌ها می‌توانید تا ۶ ساعت دست را سرد نگه‌داشته و از درد و تورم آن بکاهید.

استفاده از بریس‌ها و محافظ‌های مچ دست

استفاده از بریس‌های مچ دست می‌تواند در درمان آرتروز مچ به‌شدت مؤثر باشد چراکه از فشار بیشتر به مچ که خود باعث ساییده شدن بیشتر استخوان‌ها می‌شود جلوگیری می‌کند. محافظ‌ها و بریس‌های مچ دست در کاهش فشار واردشده به مچ دست بسیار مؤثرند و از پیشرفت آرتروز مچ جلوگیری می‌کنند.

دارو

با استفاده از داروهای غیراستروئیدی که پزشک برای کاهش درد تجویز می‌کند می‌توان التهاب مچ دست را درمان کرد. همچنین برای درمان این التهاب می‌توان از ژل‌ها و پمادهای ضدالتهاب استفاده نمود چرا که این ژل‌ها عوارض جانبی که قرص‌های ضدالتهاب را در پی ندارند.

تزریق کورتیزون

در موارد پیشرفته‌تر و هنگامی‌که فرد حتی در هنگام استراحت و در طول شب نیز درد داشت و آرتروز دست بر فعالیت‌های روزانه شخص تأثیر گذاشت باید از روش‌های درمانی تهاجمی‌تر استفاده کرد. تزریق کورتیکواستروئیدها می‌تواند حرکات دست را بهبود ببخشد و از درد آن کم کند.

فیزیوتراپی 

فیزیوتراپی نقش بسیار مهمی را در جلوگیری از فرسایش مچ دست و محافظت از دست  و بهبود عملکرد آن ایفا می‌کند. در فیزیوتراپی از چندین روش درمانی برای کاهش درد ناشی از آرتروز استفاده می‌شود. این روش‌های درمانی شامل موارد زیر می‌شود:

تحریک الکتریکی عصب

در صورت وجود درد شدید در دست می‌توان  تحریک الکتریکی عصب را امتحان  نمود. این روش به کاهش درد بسیار کمک می‌کند.

لیزر سرد

لیز سرد یک روش بسیار عالی برای درمان درد مچ است و می‌تواند در درمان آرتروز مچ دست مؤثر باشد. لیزر سرد یک روش درمانی جدید است که با سرکوب کردن عصب‌ها انتقال درد و محدود کردن موکول‌های ملتهب شونده از درد و التهاب مچ دست جلوگیری می‌کند.

شاک‌ویو تراپی

شاک ویو تراپی بر روی قسمت‌های مختلف مچ دست مانند سلول‌ها و بافت آن تأثیر مستقیم و غیرمستقیم دارد. شاک ویو تراپی با از بین بردن بافت‌های آسیب‌دیده و تحریک رشد دوباره رگ‌های خونی به‌منظور بازسازی عملکرد دست و تحریک غضروف سازی به درمان آرتروز مچ دست کمک می‌کند.

ماساژ درمانی

 ماساژ مرتب مچ دست و غضروف آن به کاهش چشم‌گیر درد مچ کمک می‌کند. ماساژ مرتب و روزانه مچ دست باعث بهبود درد، خشکی، حرکت پذیری، قدرت مچ و عملکرد کلی مفاصل آن می‌شود.

طب سوزنی

بر طبق نظریه‌های طب چینی هنگامی‌که انرژی حیات در مریدین‌ها مسدود می‌شود فرد به آرتروز مچ دست دچار می‌شود. این مسدود شدن را درد نوع بی می‌نامند و می‌توان آن را به‌راحتی و به کمک طب سوزنی  درمان کرد. طب سوزنی در کاهش درد و تورم ناشی از انواع آرتروز مچ دست مؤثر است.

تمرین‌های مناسب آرتروز مچ دست

تمرین‌های مناسب آرتروز مچ دست به درمان آن کمکی نمی‌کنند. اما با بهبود چرخش خون و میزان حرکت دست به کاهش نشانه‌های این بیماری کمک می‌کنند. برخی از این تمرینات چرخش مایع سینوویال را تحریک می‌کنند که باعث راحتی حرکت مفصل‌ها بر روی یکدیگر می‌شود.

  • چرخش مچ دست

  • حرکت برف‌پاک‌کن

  • پیچاندن

  • خم کردن و کشش

  • تقویت کردن مچ دست

  • چرخش توپ تنیس

  • توپ‌های دست چینی