آرتروز ستون فقرات و کمر: علت، علائم و درمان آن با فیزیوتراپی

  

اسپوندلیوس یا آرتروز ستون فقرات به رشد بیش‌ از اندازه‌ی استخوان‌ها مخصوصاً در قسمت قدامی و جانبی و به‌ صورت نادرتر در قسمت خلفی بالا و پایین ستون مهره‌ها در مهره‌داران اطلاق می‌شود. این پروسه‌ی حرکتی با افزایش سن ارتباط مستقیمی دارد. اسپوندلیوس کمری معمولاً هیچ نشانه‌ای از خود بروز نمی‌دهد. معمولاً درد کمر و سیاتیک نشانه‌ی اسپوندلیوس کمری محسوب نمی‌شوند. آرتروز ستون فقرات به‌عنوان یک بیماری رایج که با افزایش سن ارتباط مستقیمی دارد شناخته می‌شود. اسپوندلیوس کمری زمانی رخ می‌دهد که در قسمتی از ستون فقرات که رباط حلقوی در آن کشیده شده است استخوان تازه‌ای به وجود بیاید. احتمال می‌رود که میان داشتن فعالیت‌های سنگین و شدید جسمانی و ابتلا به آرتروز ستون فقرات ارتباطی وجود داشته باشد. همان‌گونه که این مسئله باعث فرسایش دیسک کمر می‌شود.

در آرتروز ستون فقرات مانند آرتروز دیگر بخش‌های بدن، ستون فقرات و مهره‌ها به دلیل تغییرات ناشی از افزایش سن به‌ خوبی قبل حرکت نمی‌کنند و به دلیل کاهش قدرت حرکت مهره‌ها این عارضه بسیار دردناک است. متخصصین ما در کلینیک پیشرفته‌ی دکتر سعادتی از روش‌های مختلف فیزیوتراپی برای درمان شما استفاده می‌کنند. متخصصین ما به شما کمک می‌کنند تا قدرت تحرک ستون فقرات خود را افزایش داده و به شما روش‌هایی را می‌آموزند تا به کمک آن‌ها از درد خود بکاهید، عضلات اطراف ستون فقرات خود را تقویت نموده و ماهیچه‌هایی را که باعث افزایش فشار بر روی عصب‌های ستون فقرات می‌شوند را منعطف‌تر نمایید. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق شماره‌های ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۶۸ و ۰۲۱۸۸۴۹۲۵۰۴ تماس حاصل فرمایید.

دلایل آرتروز ستون فقرات


دلیل اصلی ابتلا به آرتروز ستون فقرات آسیب‌دیدگی داخلی مفاصل مهره‌ها است. سطح بیرونی مفاصل ستون فقرات توسط لایه‌ نازک و نرم غضروف مانندی پوشیده شده است که به مهره‌ها اجازه می‌دهد بر روی یکدیگر بلغزند و به طرفین حرکت کنند. اما در صورت بروز مواردی که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود مفاصل آسیب‌دیده و دردناک می‌شوند:

  •  زمانی که غضروف در یک سمت مهره تراشیده شده و یا از بین برود با هر حرکت مهره، غضروف آسیب‌دیده باعث تراشیده شدن دیگر مهره‌ها شده و باعث افزایش آسیب‌دیدگی می‌شود.
  •  این آسیب‌دیدگی مفاصل باعث اصطکاک مهره‌ها بر روی یکدیگر و در نتیجه التهاب ستون فقرات می‌شود.
  •  مفصل ملتهب و آسیب‌دیده پیغام درد را از طریق سیگنال‌های عصبی به دیگر بخش‌های بدن منتقل می‌کند.
  •  این سیگنال عصبی باعث می‌شوند تا عضلات کمر دچار گرفتگی شوند.
  •  گرفتگی عضلات کمر و التهاب ستون فقرات باعث درد در قسمت پایینی کمر می‌شود.

نشانه‌های بارز آرتروز ستون فقرات


از علائم و نشانه‌های آرتروز ستون فقرات یا اسپوندیلوسیس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. معمولاً فردی که به آرتروز ستون فقرات مبتلا است چندین نشانه را هم‌زمان باهم دارد:

  •  خشکی و درد در قسمت پایینی کمر که در هنگام صبح شدیدتر می‌شود.
  •  این درد معمولاً در طول روز و در هنگامی‌ که فرد وظایف روزانه‌ی خود را انجام می‌دهد کاهش پیدا می‌کند.
  •  درد و خشکی کمر دوباره در هنگام شب شدیدتر می‌شود.
  •  دردی که در طول شب باعث مختل شدن خواب فرد می‌شود شاخص‌ترین نشانه‌ی آرتروز کمر است.
  •  تورم و التهاب یک یا چندین مهره مخصوصاً در هنگام تغییر فصل به دلیل سرما و تغییر فشار هوا
  •  ایجاد حساسیت‌های موضعی هنگامی مه به مفصل یا قسمت آسیب‌دیده‌ی کمر فشار وارد می‌شود.
  •  کاهش انعطاف‌پذیری مفاصل مانند عدم توانایی خم شدن و برداشتن اجسام از روی زمین
  •  شنیدن صدای حرکت مهره‌ها و اصطکاک آن‌ها بر روی یکدیگر به‌خصوص در قسمت گردن، این پدیده کراپتاسیون نام دارد.
  •  احساس سوزش، بی‌حسی و گزگز در اعصاب یا نخاع، این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که در اطراف مفاصل ستون فقرات خارهای استخوانی به وجود می‌آید و این خارها عصب‌ها را تحریک می‌کنند.

تشخیص


به‌ طور معمول تشخیص آرتروز ستون فقرات شامل یک پروسه‌ی ۳ مرحله‌ای می‌شود. برای تشخیص این بیماری در ابتدا سوابق سلامت بیمار به‌ طور کامل بررسی می‌شود. پزشک برای بررسی سلامت کلی بیمار، وضعیت اسکلت بدن، کارکرد عصب‌ها، رفلکس و واکنش‌های بدن و ارزیابی دقیق مفاصل آسیب‌دیده توصیه می‌کند تا فرد یک آزمایش کامل انجام دهد. پس‌ از این پزشک قدرت عضلات، انعطاف‌پذیری بدن و میزان توانایی بیمار در انجام وظایف روزانه مانند راه رفتن، خم شدن را بررسی می‌نماید و به همین منظور گاهی از بیمار می‌خواهد تا عکس رادیولوژی بگیرد یا ام آر آی انجام دهد.

درمان


استراحت

در موارد شدید آرتروز ستون فقرات معمولاً بیمار به ۲ تا ۳ روز استراحت در خانه احتیاج دارد. در این موارد باید از استراحت طولانی‌ مدت خودداری نمود چراکه ریسک ابتلا به ترومبوز سیاهرگی عمقی را افزایش می‌دهد.

تغییر سبک زندگی

کاهش وزن و رسیدن به وزنی متناسب، خوردن غذاهای مغذی و سالم، نکشیدن سیگار و به‌ طور مرتب ورزش کردن عادت‌هایی هستند که به سالم ماندن ستون فقرات و کار کردن آن در تمامی سنین کمک می‌کند.

سرما و گرما درمانی

سرما درمانی چرخش خون را آرام می‌کند، باعث کاهش التهاب مهره‌ها می‌شود، از گرفتگی عضلات می‌کاهد و درد را تسکین می‌دهد. برای سرما درمانی پک یخ بر روی قسمت آسیب‌دیده قرار می‌دهند و گاهی از یخ برای ماساژ استفاده می‌نمایند. در گرما درمانی حرارت باعث افزایش سرعت گردش خون می‌شود درنتیجه خون بیشتری به قسمت آسیب‌دیده وارد می‌شود. این خون بیشتر کمک می‌کند تا اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به قسمت آسیب‌دیده برسد. همچنین ضایعات تولیدشده توسط عضلاتی که دچار گرفته‌ شده‌اند نیز به کمک گردش خون از قسمت آسیب‌دیده خارج می‌شوند. تمامی این پروسه‌ها به درمان فرد کمک می‌کنند.

استفاده از بریس کمری

پوشیدن بریس یک روش موقتی برای درمان آرتروز ستون فقرات است. بریس هایی که قسمت پایینی کمر را پوشش می‌دهند با جلوگیری از حرکت کمر از درد آن می‌کاهند. همچنین بریس ها با کاهش فشاری که بر مهره‌ها وارد می‌شود ستون فقرات را تقویت می‌کنند. به‌علاوه بریس ها کمک می‌کنند تا ماهیچه‌ها ریلکس شده و از این طریق به کاهش درد ستون فقرات کمک می‌کنند.

استفاده از داروها

داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب کمک می‌کنند تا التهابی که معمولاً باعث درد فرد می‌شود کاهش یابد. همچنین داروهای شل کننده عضلات نیز به کاهش گرفتگی و درد عضلات کمک می‌نمایند.

ماساژ و جابه‌جا کردن ستون فقرات

در علم کایروپراکتیک افراد معتقدند شرط داشتن بدنی سالم در گرو داشتن سیستم عصبی سالم است. جابه‌جایی و ناهماهنگی یکی از مهره‌ها بر روی سیستم عصبی بدن فشار وارد کرده و باعث اختلال در عملکرد ستون فقرات و درد در کمر و گردن می‌شود. در کایروپراکتیک برای درمان فرد از ماساژ و تکنیک جابه‌جایی یا درمان دستی ستون فقرات استفاده می‌شود.

فیزیوتراپی

در فیزیوتراپی برای کاهش درد و گرفتگی عضلات از روش‌های درمانی مانند اولتراسوند و تحریک الکتریکی عصب‌ها به همراه تمرینات ورزشی استفاده می‌شود. ورزش‌ها و تمرینات درمانی به بیمار آموزش می‌دهند تا در عین تقویت عضلات انعطاف‌پذیری و میزان تحرک خود را نیز افزایش دهند. اگرچه ممکن است بیمار در حین انجام این تمرینات دچار درد و ناراحتی شدیدی شود اما بر طبق یافته‌ها تمرینات ایزومتریک به درمان افراد بسیار کمک می‌کند.

درمان به کمک لیزر سرد

لیزر سرد درمانی یک روش موفق در درمان آرتروز ستون فقرات است. در این روش با ارسال انرژی نور به سلول‌های قسمت آسیب‌دیده بدن را تحریک می‌کنند تا به‌ طور طبیعی خود را درمان نماید. درمان آرتروز کمر به کمک لیزر سرد کمک می‌کند تا:

  •  با افزایش تولید انرژی سلولی سرعت رشد طبیعی غضروف‌ها را افزایش می‌دهد.
  •  سلول‌های استخوان را تحریک می‌کند تا سلول‌های جدید و بافت جدید استخوانی را جایگزین سلول‌های آسیب‌دیده نماید.
  •  به مرحله‌ی التهاب طبیعی بدن سرعت می‌بخشد و روند درمان را تحریک می‌کند.
  •  سرعت رساندن اکسیژن و مواد غذایی را به بافت آسیب‌دیده افزایش می‌دهد. این اکسیژن و مواد غذایی برای درمان سلول‌های آسیب‌دیده بسیار مؤثرند.

شاک‌ویوتراپی

شاک‌ویوتراپی با کاهش تولید دو فاکتوری که در هنگام ابتلا به آرتروز کمر نقش حیاتی در چرخه‌ی مرگ کندروسیت ها دارند و باعث از بین رفتن ماتریکس غضروف‌ها می‌شوند از نابودی غضروف‌ها جلوگیری می‌کند.

تحریک الکتریکی عصب‌ها

تحریک الکتریکی عصب‌ها با ارسال امواج الکتریکی متغیر اما بی خطر به عضلات به درمان آرتروز ستون فقرات کمک می‌کند. این امواج کمک می‌کنند تا گرفتگی عضلات کاهش یابد و باعث تحریک تولید اندورفین که یک مسکن طبیعی در بدن است می‌شود.

ماساژ درمانی

ماساژ درمانی به آرام شدن عضلات و ذهن شما کمک می‌کند. یک ماساژ خوب بر روی ماهیچه‌های سفت شده کار می‌کند و باعث می‌شود تا گرفتگی عضلات برطرف شود. در ارتروز کمر ماهیچه‌های اطراف ستون فقرات سفت و عصبی شده و باعث ایجاد درد در فرد می‌شوند. ماساژ کمک می‌کند تا التهاب ماهیچه و درد ناشی از آن کاهش یابد.

طب سوزنی و طب فشاری

در طب سوزنی از سوزن‌هایی به کوچکی و نازکی تار مو برای به جریان انداختن انرژی حیات در بدن استفاده می‌شود. سوزن‌های طب سوزنی کمک می‌کنند تا هورمون‌های مشخصی مانند اندورفین و سرتونین در بدن ترشح شوند. این هورمون‌ها به درمان ارتروز کمر کمک می‌کنند. در طب فشاری نیز مانند طب سوزنی روند درمان بر روی مریدین ها تمرکز دارد با این تفاوت که در این روش پزشک به‌جای سوزن از انگشتان و آرنج خود استفاده می‌نماید.

تمرینات ورزشی که به درمان آرتروز ستون فقرات کمک می‌کنند

  •  تمرین شیب لگن با کشش ماهیچه‌های اطراف ستون فقرات فشار وارده بر روی عضلات پایین کمر را کاهش می‌دهد.

  •  تمرین کشش هر دو زانو به سمت سینه‌ها، این تمرین با کاهش فشار وارده بر روی ستون فقرات شدت و میزان حرکت قسمت پایینی کمر بهبود پیدا می‌کند.

  •  چرخش لگن

  •  تمرین پل زدن به تقویت عضلات قسمت پایینی کمر کمک می‌کند.